Κήλες
Λαπαροσκοπική και ρομποτική αποκατάσταση κάθε τύπου κήλης, από τη βουβωνοκήλη έως τη μετεγχειρητική κήλη.
Οι κήλες του κοιλιακού τοιχώματος είναι από τα συχνότερα χειρουργικά προβλήματα και σχεδόν πάντα ξεκινούν με κάτι απλό: ένα μαλακό εξόγκωμα που φαίνεται όταν στέκεστε, βήχετε ή σηκώνετε βάρος και μικραίνει όταν ξαπλώνετε. Το σημάδι είναι κοινό. Η θέση, η συμπεριφορά και η θεραπεία όμως διαφέρουν από το ένα είδος κήλης στο άλλο. Αν θέλετε πρώτα να καταλάβετε τον μηχανισμό, ξεκινήστε από το τι είναι η κήλη και πώς δημιουργείται. Αν γνωρίζετε ήδη τη διάγνωσή σας, οι κάρτες παρακάτω σας πηγαίνουν κατευθείαν στη σελίδα της πάθησής σας.
Ο Δρ. Νικόλαος Καλοχριστιανάκης, MD, MSc, είναι αναπληρωτής διευθυντής και ιδρυτικό μέλος πιστοποιημένου Κέντρου Αριστείας Χειρουργικής Κήλης. Στο ιατρείο, κάθε απόφαση ξεκινά από την κλινική εξέταση: τι είδους κήλη έχετε, πόσο σας περιορίζει και αν χρειάζεται επέμβαση τώρα ή αρκεί προς το παρόν η παρακολούθηση. Πιο κάτω στη σελίδα θα βρείτε μια σύντομη παρουσίαση όλων των ειδών κήλης, τα σημάδια που απαιτούν άμεση εκτίμηση και τον τρόπο με τον οποίο επιλέγεται η κατάλληλη τεχνική για κάθε ασθενή.
Είδη κήλης: πού εμφανίζεται κάθε μορφή
Τα είδη κήλης ξεχωρίζουν κυρίως από το σημείο όπου εμφανίζονται, δηλαδή από το αδύναμο σημείο του κοιλιακού τοιχώματος από το οποίο προβάλλει το περιεχόμενο της κοιλιάς. Η θέση δεν είναι λεπτομέρεια. Καθορίζει πόσο εύκολα μπορεί να εγκλωβιστεί η κήλη, ποια εξέταση χρειάζεται και ποια τεχνική ταιριάζει καλύτερα. Ακολουθεί μια σύντομη παρουσίαση κάθε μορφής κήλης, με τη σελίδα όπου αναλύεται.
- Βουβωνοκήλη: Η συχνότερη μορφή. Εμφανίζεται στη βουβωνική χώρα, πάνω από την πτυχή του μηρού, και αφορά κυρίως άνδρες, χωρίς όμως να λείπει από τις γυναίκες. Μπορεί να είναι μονόπλευρη ή να υπάρχει και στις δύο πλευρές. Δείτε αναλυτικά τη διάγνωση και θεραπεία της βουβωνοκήλης.
- Ομφαλοκήλη: Βρίσκεται στον αφαλό ή ακριβώς δίπλα του. Συναντάται συχνά μετά από εγκυμοσύνη ή σε αυξημένο σωματικό βάρος και συνήθως μεγαλώνει σιγά σιγά με τα χρόνια. Όταν περιέχει μόνο λίπος, μιλάμε για λιπομφαλοκήλη. Περισσότερα για την ομφαλοκήλη και την κήλη στον αφαλό.
- Μετεγχειρητική κήλη: Δημιουργείται στην ουλή μιας παλαιότερης επέμβασης, όπως μιας λαπαροτομίας ή μιας καισαρικής τομής. Το έλλειμμα μπορεί να είναι μικρό ή να εκτείνεται σε μεγάλο μέρος του τοιχώματος, ενώ συχνά υπάρχουν περισσότερα από ένα στόμια. Η αποκατάσταση είναι πιο απαιτητική και θέλει προσεκτικό σχεδιασμό από χειρουργό με εμπειρία στο κοιλιακό τοίχωμα. Διαβάστε για την αντιμετώπιση της μετεγχειρητικής κήλης.
- Μηροκήλη: Εμφανίζεται λίγο χαμηλότερα από τη βουβωνοκήλη, στο άνω και έσω τμήμα του μηρού, μέσα από τον μηριαίο δακτύλιο: το φυσιολογικό άνοιγμα από όπου περνούν τα μηριαία αγγεία. Είναι συχνότερη στις γυναίκες. Επειδή το στόμιο είναι στενό, ο κίνδυνος εγκλωβισμού είναι μεγαλύτερος και η επέμβαση συνήθως προγραμματίζεται χωρίς μεγάλη αναμονή. Δείτε τα συμπτώματα και το χειρουργείο της μηροκήλης.
- Επιγαστρική κήλη: Εντοπίζεται στη μέση γραμμή της κοιλιάς, ανάμεσα στο στέρνο και τον αφαλό. Συνήθως είναι μικρή και περιέχει λίπος, όμως μπορεί να πονά περισσότερο απ’ όσο δείχνει το μέγεθός της. Αναλυτικά στη σελίδα για την επιγαστρική κήλη πάνω από τον αφαλό.
- Διάσταση κοιλιακών: Δεν είναι κήλη με την αυστηρή έννοια: οι δύο ορθοί κοιλιακοί απομακρύνονται μεταξύ τους, χωρίς να υπάρχει στόμιο. Εμφανίζεται συχνά μετά την εγκυμοσύνη και πολλές φορές συνυπάρχει με ομφαλοκήλη ή επιγαστρική κήλη, οπότε εκτιμάται μαζί τους. Μάθετε περισσότερα για τη διάσταση κοιλιακών μετά την εγκυμοσύνη.
- Κήλη των αθλητών: Χρόνιος πόνος στη βουβωνική χώρα σε άτομα που αθλούνται έντονα, συνήθως χωρίς ορατό εξόγκωμα. Οφείλεται σε καταπόνηση των μυών και των τενόντων της περιοχής και όχι σε κλασικό στόμιο, γι’ αυτό η διάγνωση θέλει προσεκτική εξέταση και συχνά μαγνητική τομογραφία. Δείτε τη σελίδα για την κήλη των αθλητών (sports hernia).
- Διαφραγματοκήλη: Η μόνη από τις συχνές μορφές που δεν φαίνεται απ’ έξω. Τμήμα του στομάχου ανεβαίνει στον θώρακα μέσα από το οισοφαγικό τρήμα του διαφράγματος, και η εικόνα κυριαρχείται από καούρα, ξινίλες και δυσφορία μετά το φαγητό, δηλαδή από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Αναλυτικά για τη διαφραγματοκήλη του οισοφαγικού τρήματος.
- Υποτροπή μετά από προηγούμενη αποκατάσταση: Μια κήλη που εμφανίζεται ξανά στο ίδιο σημείο μετά από επέμβαση. Η επανεπέμβαση είναι πιο δύσκολη, επειδή οι ιστοί έχουν ήδη ουλή και ίσως πλέγμα, και συχνά προτιμάται η λαπαροσκοπική ή η ρομποτική οδός, ώστε ο χειρουργός να δουλέψει σε επίπεδο που δεν έχει πειραχτεί. Για τη συχνότερη περίπτωση, δείτε την υποτροπή της βουβωνοκήλης.
Πότε οι κήλες χρειάζονται άμεση εκτίμηση
Οι περισσότερες κήλες είναι ανατασσόμενες: το εξόγκωμα επιστρέφει μέσα όταν ξαπλώνετε ή όταν το πιέσετε απαλά. Αν σταματήσει να υποχωρεί, η κήλη έχει εγκλωβιστεί. Αν επιπλέον πονά έντονα, σκληρύνει, κοκκινίσει ή συνοδεύεται από εμέτους και φούσκωμα, μπορεί να έχει διαταραχθεί η αιμάτωση του περιεχομένου της. Τότε δεν περιμένετε ραντεβού: πηγαίνετε σε εφημερεύον νοσοκομείο. Τι σημαίνει πρακτικά η περισφιγμένη ή εγκλωβισμένη κήλη εξηγείται στη σχετική σελίδα.
Πιο ήπια σημάδια, όπως ένα εξόγκωμα που μεγαλώνει, μια ενόχληση που σας κόβει από τη δουλειά ή την άθληση ή ένας πόνος στο τέλος της ημέρας, δεν είναι επείγοντα. Είναι όμως λόγος να προγραμματίσετε εξέταση. Το άρθρο για το πότε χρειάζεται χειρουργείο η κήλη δείχνει πώς παίρνεται αυτή η απόφαση, ενώ για μικρές κήλες χωρίς συμπτώματα υπάρχει και η επιλογή της παρακολούθησης μιας κήλης χωρίς χειρουργείο.
Χειρουργός κήλης: γιατί μετράει η εξειδίκευση
Η αποκατάσταση μιας κήλης μοιάζει με απλή επέμβαση. Στην πράξη, η επιλογή της τεχνικής, του πλέγματος και του επιπέδου στο οποίο τοποθετείται επηρεάζει τον πόνο μετά την επέμβαση, το πόσο γρήγορα επιστρέφετε στις δραστηριότητές σας και την πιθανότητα υποτροπής. Γι’ αυτό η χειρουργική του κοιλιακού τοιχώματος έχει εξελιχθεί σε ξεχωριστό πεδίο εξειδίκευσης.
Κέντρο Αριστείας και ευρωπαϊκά πρότυπα
Ο Δρ. Καλοχριστιανάκης είναι Διευθυντής της ΣΤ΄ Χειρουργικής Κλινικής στο Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center, με αντικείμενο την ελάχιστα επεμβατική χειρουργική πεπτικού και κοιλιακού τοιχώματος. Είναι αναπληρωτής διευθυντής και ιδρυτικό μέλος πιστοποιημένου Κέντρου Αριστείας Χειρουργικής Κήλης και μέλος της European Hernia Society, της ευρωπαϊκής επιστημονικής εταιρείας για τη χειρουργική της κήλης. Έχει εκπαιδευτεί στη λαπαροσκοπική χειρουργική στο IRCAD του Στρασβούργου και στη ρομποτική χειρουργική κοιλιακού τοιχώματος στο εξωτερικό. Τη διαδρομή του θα τη βρείτε στο βιογραφικό του Δρ. Καλοχριστιανάκη.
Μικρές τομές και σχέδιο για κάθε ασθενή
Οι περισσότερες κήλες μπορούν σήμερα να αποκατασταθούν μέσα από μικρές τομές. Η λαπαροσκοπική χειρουργική κοιλιακού τοιχώματος επιτρέπει την τοποθέτηση του πλέγματος από μέσα, συνήθως με λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο και γρηγορότερη κινητοποίηση. Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, όπως μεγάλες μετεγχειρητικές κήλες, υποτροπές ή κήλη μαζί με διάσταση κοιλιακών, η ρομποτική χειρουργική με Da Vinci Xi προσφέρει τρισδιάστατη όραση και αρθρωτά εργαλεία που διευκολύνουν τη συρραφή και την ανακατασκευή του τοιχώματος. Η ανοιχτή τεχνική έχει ακόμη θέση σε επιλεγμένους ασθενείς. Πώς επιλέγεται η μέθοδος, τι πλέγμα χρησιμοποιείται και πώς κυλά η ανάρρωση εξηγούνται στη σελίδα για το χειρουργείο κήλης και την επιλογή τεχνικής.
Κήλες: τα επόμενα βήματα αν υποψιάζεστε πρόβλημα
Αν παρατηρήσατε ένα εξόγκωμα και δεν είστε σίγουροι τι είναι, ο οδηγός για τα πρώτα σημάδια μιας κήλης δείχνει τι να προσέξετε στον καθρέφτη και στην καθημερινότητα. Η κλινική εξέταση αρκεί συνήθως για τη διάγνωση. Υπέρηχος, αξονική ή μαγνητική τομογραφία ζητούνται όταν η εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη ή όταν χρειάζεται σχεδιασμός μιας σύνθετης αποκατάστασης.
- Για πρακτικές απορίες, ξεκινήστε από τις συχνές ερωτήσεις για κήλες.
- Αν θέλετε να δείτε πώς αλλάζει η εικόνα της κοιλιάς μετά την αποκατάσταση, υπάρχει η ενότητα κήλες πριν και μετά.
- Για τον προγραμματισμό σας, δείτε από τι εξαρτάται το κόστος χειρουργείου κήλης και τι περιλαμβάνει η ανάρρωση μετά το χειρουργείο κήλης.
- Αν σας έχει ήδη προταθεί επέμβαση και θέλετε μια ακόμη άποψη, μπορείτε να ζητήσετε δεύτερη γνώμη χειρουργού.
Η εξέταση γίνεται στα ιατρεία της Αθήνας (Μαρούσι) και του Ηρακλείου Κρήτης. Φέρτε μαζί σας όσες εξετάσεις έχετε κάνει και, αν έχετε χειρουργηθεί ξανά στην κοιλιά, το ενημερωτικό σημείωμα της προηγούμενης επέμβασης. Για ραντεβού στο ιατρείο επικοινωνήστε με τη γραμματεία.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα είδη κήλης υπάρχουν;
Δεν υπάρχει ένας σταθερός αριθμός, γιατί οι κήλες ταξινομούνται κυρίως με βάση τη θέση τους. Οι συχνότερες είναι η βουβωνοκήλη, η ομφαλοκήλη, η μετεγχειρητική κήλη, η μηροκήλη, η επιγαστρική κήλη και η διαφραγματοκήλη. Σπανιότερα συναντάμε την κήλη Spiegel ή την οσφυϊκή κήλη. Ανάλογα με τη συμπεριφορά τους, χωρίζονται επίσης σε ανατασσόμενες και εγκλωβισμένες. Ο σωστός χαρακτηρισμός γίνεται στην κλινική εξέταση.
Ποια κήλη είναι η πιο επικίνδυνη;
Κάθε κήλη μπορεί να εγκλωβιστεί, όμως ο κίνδυνος δεν είναι ίδιος για όλες. Η μηροκήλη έχει στενό στόμιο και εγκλωβίζεται συχνότερα, γι' αυτό συνήθως χειρουργείται χωρίς μεγάλη αναμονή. Προσοχή χρειάζονται και οι μικρές κήλες με στενό «λαιμό», όπως ορισμένες ομφαλοκήλες. Στην πράξη, πιο επικίνδυνη είναι η κήλη που δεν υποχωρεί πια και πονά έντονα: αυτή χρειάζεται εκτίμηση την ίδια ημέρα.
Ποιος γιατρός χειρουργεί την κήλη;
Την κήλη την αντιμετωπίζει χειρουργός με εμπειρία στη χειρουργική του κοιλιακού τοιχώματος. Τα τελευταία χρόνια το αντικείμενο έχει εξειδικευτεί αρκετά, με κέντρα που πιστοποιούνται ειδικά για τη χειρουργική κήλης. Πριν αποφασίσετε, ρωτήστε ποια τεχνική σας προτείνεται και γιατί, πόσο συχνά γίνεται η συγκεκριμένη επέμβαση από τον χειρουργό σας και πώς θα παρακολουθηθείτε μετά. Οι απαντήσεις αυτές λένε πολλά.
Μπορώ να έχω δύο κήλες ταυτόχρονα;
Ναι, και δεν είναι σπάνιο. Η βουβωνοκήλη εμφανίζεται συχνά και στις δύο πλευρές, ενώ η ομφαλοκήλη συνυπάρχει αρκετές φορές με επιγαστρική κήλη ή με διάσταση κοιλιακών. Με τη λαπαροσκοπική ή τη ρομποτική τεχνική, πολλές φορές μπορούν να αποκατασταθούν στην ίδια επέμβαση, από τις ίδιες μικρές τομές. Γι' αυτό στην εξέταση ελέγχεται πάντα ολόκληρο το κοιλιακό τοίχωμα και όχι μόνο το σημείο που σας ενοχλεί.
Κλείνει η κήλη μόνη της με γυμναστική ή ζώνη;
Στους ενήλικες, όχι. Το στόμιο της κήλης είναι άνοιγμα στο κοιλιακό τοίχωμα και οι ασκήσεις δεν μπορούν να το κλείσουν, ενώ ορισμένες, όπως οι έντονοι κοιλιακοί και η άρση βάρους, μπορεί να αυξάνουν την πίεση. Η ζώνη κήλης κρατά το εξόγκωμα μέσα και ανακουφίζει προσωρινά, χωρίς να θεραπεύει. Βοηθά όσο περιμένετε την επέμβαση ή όταν το χειρουργείο πρέπει να αναβληθεί.
Θέλετε να εξετάσουμε την περίπτωσή σας;
Κλείστε ραντεβού στην Αθήνα ή στο Ηράκλειο και ενημερωθείτε για τις επιλογές θεραπείας.