
Η οξεία σκωληκοειδίτιδα αφορά τη διάταση της σκωληκοειδούς απόφυσης και συνοδεύεται από ταχύτατο πολλαπλασιασμό των μικροβίων της περιοχής. Πρόκειται για μια βαρύτατη φλεγμονή, η οποία εάν αφεθεί χωρίς ιατρική αντιμετώπιση, μπορεί να οδηγήσει σε περιτονίτιδα και να αποβεί άκρως επικίνδυνη για τη ζωή.
Σήμερα, χάρη στην εξέλιξη της χειρουργικής, η θεραπεία της οξείας σκωληκοειδίτιδας μπορεί να γίνει με τον πλέον αποτελεσματικό κι ασφαλή τρόπο.
Σκωληκοειδίτιδα: Τι είναι;
Η οξεία σκωληκοειδίτιδα είναι η συχνότερη επείγουσα χειρουργική πάθηση και μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία, αν και εκδηλώνεται συχνότερα σε νέους ασθενείς μεταξύ 10 και 20 ετών. Είναι η φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, η οποία βρίσκεται στο δεξιά κάτω τμήμα της κοιλιάς.
Η σκωληκοειδής απόφυση αποτελεί τμήμα του παχέος εντέρου. Εκφύεται από το αρχικό τμήμα του παχέος εντέρου (τυφλό) και έχει μορφή λεπτού σωλήνα, ή σκουληκιού και μήκος 5-10 εκατοστά. Ο ρόλος της δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμα αλλά σίγουρα η αφαίρεσή της δεν έχει καμία δυσμενή συνέπεια στον οργανισμό.
Η ρήξη της σκωληκοειδούς απόφυσης μπορεί να οδηγήσει σε επώδυνες και δυνητικά απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις, όπως:
- περιτονίτιδα
- αποστήματα
- σήψη
Πού βρίσκεται η σκωληκοειδής απόφυση και από ποια μεριά πονάει η σκωληκοειδίτιδα
Η σκωληκοειδής απόφυση βρίσκεται στο κάτω δεξιό τμήμα της κοιλιάς, εκεί όπου το λεπτό έντερο συναντά το παχύ. Στην ερώτηση «από ποια μεριά είναι η σκωληκοειδίτιδα», λοιπόν, η απάντηση για τους περισσότερους ανθρώπους είναι: δεξιά και χαμηλά.
Η βάση της απόφυσης έχει σταθερή θέση. Η άκρη της όμως «κοιτάζει» σε διαφορετική κατεύθυνση από άνθρωπο σε άνθρωπο, και αυτό αλλάζει το πού ακριβώς πονάει η σκωληκοειδίτιδα:
- Πίσω από το τυφλό (οπισθοτυφλική θέση): ο πόνος μπορεί να αντανακλά στη δεξιά λαγόνα ή στη μέση, ενώ η κοιλιά μπροστά δεν είναι τόσο ευαίσθητη.
- Μέσα στη λεκάνη (πυελική θέση): ο πόνος εντοπίζεται πολύ χαμηλά, πάνω από την ηβική περιοχή, και μπορεί να συνοδεύεται από συχνουρία, τσούξιμο στην ούρηση ή διάρροια. Μπερδεύεται εύκολα με ουρολοίμωξη.
- Ψηλά, κάτω από το ήπαρ: σπανιότερα, ο πόνος ανεβαίνει στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιάς.
Σκωληκοειδίτιδα με πόνο αριστερά είναι πολύ σπάνια. Αφορά κυρίως ανθρώπους με ανατομικές παραλλαγές, όπως κατοπτρική θέση των οργάνων. Αν πονάτε κάτω αριστερά, πιθανότερες είναι άλλες αιτίες, και ο οδηγός μας για τον πόνο στην κοιλιά ανά περιοχή θα σας βοηθήσει να τις ξεχωρίσετε.
Πως προκαλείται η σκωληκοειδίτιδα;
Η οξεία σκωληκοειδίτιδα ξεκινάει όταν αποφραχθεί για κάποιο λόγο ο αυλός της σκωληκοειδούς απόφυσης. Η απόφραξη της σκωληκοειδούς απόφυσης προκαλείται συνήθως από κάποιο μικρό κοπρόλιθο, ή μικρό κουκούτσι και έχει σαν αποτέλεσμα την γρήγορη ανάπτυξη μικροβίων. Αυτό με τη σειρά του προκαλεί αύξηση της πίεσης εντός του αυλού και διάταση της σκωληκοειδούς απόφυσης. Αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, η σκωληκοειδής απόφυση μπορεί να νεκρωθεί και να εμφανιστεί διάτρηση και περιτονίτιδα.
Ποια είναι τα συμπτώματα; Πως θα καταλάβω αν έχω σκωληκοειδίτιδα;
Συνήθως η οξεία σκωληκοειδίτιδα ξεκινάει με σχετικά άτυπα συμπτώματα. Ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται αδιαθεσία, ανορεξία, ναυτία και ήπιο πόνο στην περιοχή γύρω από τον ομφαλό. Όσο η φλεγμονή εξελίσσεται, τις επόμενες ώρες ο πόνος εγκαθίσταται πάνω από τη σκωληκοειδή απόφυση, δηλαδή κάτω δεξιά από τον ομφαλό.
Μπορεί να εμφανιστεί δεκατική πυρετική κίνηση, ή πυρετός που σημαίνει επιδείνωση της φλεγμονής. Ο πόνος γίνεται όλο και πιο δυνατός και η κοιλιά σκληραίνει και γίνεται πολύ ευαίσθητη στην ψηλάφηση. Αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως η οξεία σκωληκοειδίτιδα μπορεί να οδηγηθεί σε απόστημα, διάτρηση, περιτονίτιδα και σήψη, θέτοντας σε κίνδυνο ακόμα και τη ζωή του ασθενούς.
Η σκωληκοειδίτιδα είναι μία από τις πιο κοινές αιτίες έντονου κοιλιακού άλγους σε ενήλικες και παιδιά. Επίσης, είναι η πιο κοινή αιτία μη μαιευτικής χειρουργικής επέμβασης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Τα σημάδια και τα συμπτώματα της σκωληκοειδίτιδας εμφανίζονται ταχέως και περιλαμβάνουν:
- κοιλιακό άλγος
- Απώλεια όρεξης
- Ναυτία και έμετο
- Πυρετός και ρίγη
- Δυσκοιλιότητα, διάρροια ή εναλλαγή αυτών των δύο
- Φούσκωμα
Επειδή, η οξεία σκωληκοειδίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε ρήξη της σκωληκοειδούς απόφυσης μέσα σε 24 έως 72 ώρες, η αναζήτηση άμεσης ιατρικής βοήθειας μόλις αρχίσουν να εμφανίζονται τα συμπτώματα είναι κρίσιμης σημασίας.
Στα παιδιά, η σκωληκοειδίτιδα είναι πιο πιθανό να εμφανιστεί στις ηλικίες μεταξύ 8 και 16 ετών. Τα μικρά παιδιά με οξεία σκωληκοειδίτιδα μπορεί να δυσκολεύονται να περιγράψουν τα συμπτώματα που βιώνουν, επομένως είναι σημαντικό οι γονείς να γνωρίζουν τα σημάδια της σκωληκοειδίτιδας.
Η έγκαιρη διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας στην εγκυμοσύνη μπορεί να αποβεί δύσκολη, καθώς πολλά από τα συμπτώματα της νόσου είναι παρόμοια με την ενόχληση που συνήθως σχετίζεται με τα πρώιμα στάδια της εγκυμοσύνης, όπως:
- Ναυτία
- Εμετός
- Κράμπες
Σε περίπτωση επίμονων συμπτωμάτων, συνιστάται η αναζήτηση επείγουσας ιατρικής συμβουλής.
Συμπτώματα σκωληκοειδίτιδας σε ενήλικες και η «ύπουλη» σκωληκοειδίτιδα
Στους ενήλικες η σκωληκοειδίτιδα σπάνια ξεκινά με δυνατό πόνο. Πιο συχνά αρχίζει ως θαμπό αίσθημα γύρω από τον αφαλό, σαν δυσπεψία, που μέσα σε λίγες ώρες «κάθεται» κάτω δεξιά. Εκεί γίνεται σταθερό και οξύ.
Πώς θα καταλάβω αν έχω σκωληκοειδίτιδα
Κανένα σύμπτωμα μόνο του δεν βάζει τη διάγνωση. Τα παρακάτω όμως κάνουν την υποψία ισχυρή:
- ο πόνος χειροτερεύει όταν βήχετε, φτερνίζεστε, περπατάτε ή όταν το αυτοκίνητο περνά από λακκούβα
- δεν έχετε καθόλου όρεξη
- η ναυτία ή ο έμετος εμφανίστηκαν μετά τον πόνο και όχι πριν από αυτόν
- ο πόνος κρατά περισσότερο από λίγες ώρες και δυναμώνει αντί να υποχωρεί
Τι εννοούμε «ύπουλη» σκωληκοειδίτιδα
Ως ύπουλη σκωληκοειδίτιδα οι ασθενείς περιγράφουν τις περιπτώσεις που δεν ακολουθούν το τυπικό σενάριο. Ο πόνος μπορεί να είναι ήπιος, να εντοπίζεται στη μέση ή στη λεκάνη, ή να συνοδεύεται από διάρροια και συχνουρία. Συμβαίνει κυρίως με άτυπη θέση της απόφυσης, σε ηλικιωμένους, εγκύους, διαβητικούς ή όταν έχουν ήδη ληφθεί παυσίπονα ή αντιβιοτικά. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι η καθυστέρηση: η φλεγμονή προχωρά, ενώ ο ασθενής πιστεύει ότι «δεν είναι κάτι σοβαρό».
Μέχρι να σας εξετάσει ιατρός, αποφύγετε καθαρτικά, κλύσματα και θερμοφόρα στην κοιλιά, και μην παίρνετε επαναλαμβανόμενα παυσίπονα για να «περάσει». Αν ο πόνος επιμένει ή συνοδεύεται από πυρετό, ρίγη, εμέτους ή σκληρή κοιλιά, πηγαίνετε σε τμήμα επειγόντων. Η σκωληκοειδίτιδα ανήκει στα περιστατικά επείγουσας χειρουργικής και ο χρόνος μετρά.
Σκωληκοειδίτιδα στην εγκυμοσύνη και στους ηλικιωμένους
Στην εγκυμοσύνη
Η μήτρα που μεγαλώνει σπρώχνει τη σκωληκοειδή απόφυση προς τα πάνω. Έτσι, στο δεύτερο και κυρίως στο τρίτο τρίμηνο, ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται ψηλότερα, στο δεξιό πλάγιο της κοιλιάς ή κάτω από τα πλευρά. Τότε μοιάζει με πόνο από τα νεφρά ή από τη χολή, και η οξεία χολοκυστίτιδα μπαίνει στη διαφορική διάγνωση. Η ναυτία και μια ήπια αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων είναι συχνά φυσιολογικές στην κύηση, κάτι που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την εκτίμηση.
Ο έλεγχος ξεκινά με υπερηχογράφημα και, αν χρειαστεί, μαγνητική τομογραφία, χωρίς ακτινοβολία για το έμβρυο. Η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή μπορεί να γίνει με ασφάλεια σε όλα τα τρίμηνα, με κατάλληλες προσαρμογές και σε συνεργασία με τον μαιευτήρα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για μητέρα και έμβρυο προέρχεται συνήθως από τη ρήξη της απόφυσης λόγω καθυστέρησης, όχι από την ίδια την επέμβαση.
Στους ηλικιωμένους
Στην τρίτη ηλικία η σκωληκοειδίτιδα είναι λιγότερο συχνή, αλλά συχνά πιο σοβαρή όταν εμφανιστεί. Ο πόνος είναι συχνά αμβλύς και ο πυρετός χαμηλός, οπότε πολλοί φτάνουν στο νοσοκομείο αργά, με την απόφυση ήδη διάτρητη. Η εικόνα μπορεί να θυμίζει εκκολπωματίτιδα ή απόφραξη του εντέρου. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, μια σκωληκοειδίτιδα μπορεί σπάνια να προκαλείται από όγκο που φράζει τον αυλό. Γι’ αυτό η ιστολογική εξέταση είναι απαραίτητη, και ο καρκίνος της σκωληκοειδούς απόφυσης πρέπει να αποκλειστεί, ιδίως όταν η φλεγμονή αντιμετωπίστηκε αρχικά χωρίς χειρουργείο.
Πως γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας γίνεται αρχικά με την κλινική εξέταση και ακολούθως με εξετάσεις αίματος και ένα υπερηχογράφημα κοιλίας. Τα συμπτώματα της οξείας σκωληκοειδίτιδας είναι χαρακτηριστικά και όταν αξιολογηθούν από ένα έμπειρο χειρουργό μπορούν πολλές φορές από μόνα τους να βάλουν τη διάγνωση. Από τις εξετάσεις αίματος, η γενική αίματος θα δείξει αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων, ενώ αυξημένη θα είναι και η crp.
Σημαντικό ρόλο στη διάγνωση παίζουν και οι απεικονιστικές εξετάσεις. Αρχικά πρέπει να γίνεται ένα υπερηχογράφημα που θα δείξει το πρόβλημα και θα επιβεβαιώσει τη διάγνωση. Αν το υπερηχογράφημα δεν είναι σαφές, τότε απαραίτητο είναι να γίνει μία αξονική τομογραφία κοιλίας. Η αξονική τομογραφία μπορεί με μεγάλη ακρίβεια να διαγνώσει το πρόβλημα και να μας δώσει και άλλες πληροφορίες σχετικά με την ακριβή εντόπιση της σκωληκοειδούς, τη βαρύτητα της φλεγμονής και την πιθανή παρουσία ελεύθερου αέρα στην κοιλιά, κάτι που θα σημαίνει διάτρηση και περιτονίτιδα.
Τα σημεία της σκωληκοειδίτιδας στην κλινική εξέταση
Όταν ο χειρουργός σάς εξετάζει, δεν πιέζει απλώς την κοιλιά. Αναζητά συγκεκριμένα «σημεία», δηλαδή αντιδράσεις του σώματος που δείχνουν ερεθισμό του περιτοναίου γύρω από τη σκωληκοειδή απόφυση. Με απλά λόγια:
- Σημείο McBurney: το πιο ευαίσθητο σημείο στην πίεση, περίπου στο εξωτερικό τρίτο της γραμμής που ενώνει τον αφαλό με το οστό της δεξιάς λεκάνης. Ο πόνος εκεί είναι το κλασικό εύρημα.
- Σημείο Blumberg: ο ιατρός πιέζει αργά και αφήνει απότομα. Αν ο πόνος είναι εντονότερος τη στιγμή που φεύγει το χέρι, το περιτόναιο είναι ερεθισμένο.
- Σημείο Rovsing: πίεση κάτω αριστερά προκαλεί πόνο κάτω δεξιά.
- Σημείο του ψοΐτη: πόνος όταν τεντώνετε το δεξί πόδι προς τα πίσω ή το σηκώνετε κόντρα σε αντίσταση. Παραπέμπει σε απόφυση που βρίσκεται πίσω από το τυφλό.
- Σημείο του θυροειδούς τρήματος: πόνος βαθιά στη λεκάνη όταν το λυγισμένο δεξί ισχίο στρέφεται προς τα μέσα. Παραπέμπει σε πυελική θέση της απόφυσης.
Τα ευρήματα συνδυάζονται με τα συμπτώματα και τις εξετάσεις αίματος σε κλίμακες όπως η Alvarado. Κανένα σημείο δεν είναι αλάνθαστο και η απουσία τους δεν αποκλείει τη διάγνωση. Μην πιέζετε μόνοι σας ξανά και ξανά την κοιλιά για να «ελέγξετε».
Ποια είναι τα βασικά αίτια; Πως παθαίνεις σκωληκοειδίτιδα;
Η σκωληκοειδίτιδα προκαλείται γενικά από απόφραξη της σκωληκοειδούς απόφυσης, με συνέπεια τον πολλαπλασιασμό βακτηρίων και της συσσώρευσης πύου εντός αυτής. Η προκύπτουσα φλεγμονή καταστρέφει περαιτέρω το τοίχωμα της σκωληκοειδούς απόφυσης και προκαλεί πόνο και ερεθισμό.
Εάν η φλεγμονή δεν ανακουφιστεί, μέρος του τοιχώματος της σκωληκοειδούς απόφυσης νεκρώνεται και υφίσταται διάτρηση/ρήξη.
Η απόφραξη προκαλείται συνήθως από κόπρανα ή άλλες μικρές συσσωρεύσεις, αλλά μπορεί -πιο σπάνια- να έχει κι άλλες αιτίες, όπως:
- λοιμώξεις που προκαλούνται από βακτήρια ή σπανιότερα από ιούς
- αιμολυτική αναιμία
- πρησμένος λεμφικός ιστός στην περιοχή, πιο συχνός σε άτομα με διαταραχές που οδηγούν σε φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου, όπως η ελκώδης κολίτιδα ή νόσος του Crohn
- όγκοι της σκωληκοειδούς απόφυσης
- εντερικά σκουλήκια
- ξένα σώματα, όπως υπολείμματα σπόρων φρούτων
Υπάρχει εναλλακτικός τρόπος θεραπείας της σκωληκοειδίτιδας;
Ως επείγουσα ιατρική κατάσταση, απαιτείται άμεση αντιμετώπιση της χειρουργικά, ανεξάρτητα από το εάν έχουν εμφανιστεί ή όχι επιπλοκές, καθώς η νόσος δεν μπορεί να θεραπευτεί με άλλον τρόπο.
Η χειρουργική επέμβαση αφορά στην αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης και είναι γνωστή ως σκωληκοειδεκτομή. Αυτή μπορεί να γίνει με παραδοσιακή ανοιχτή χειρουργική ή χρησιμοποιώντας λιγότερο επεμβατικές λαπαροσκοπικές τεχνικές.
Τόσο η λαπαροσκοπική χειρουργική όσο και η ανοιχτή σκωληκοειδεκτομή έχουν περίπου την ίδια διάρκεια. Η χειρουργική επέμβαση για μια διάτρητη ή μολυσμένη σκωληκοειδή απόφυση μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από το χειρουργείο για μια απόφυση που έχει προσβληθεί ελάχιστα.
Οι επιπλοκές είναι σπάνιες στη χειρουργική επέμβαση για οξεία σκωληκοειδίτιδα, ειδικά στην περίπτωση ελάχιστα επεμβατικών χειρουργικών μεθόδων.
Μετά το χειρουργείο, συνιστάται η αποφυγή της έντονης δραστηριότητας ή άρση βαρών για μερικές εβδομάδες, ενώ θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή, ώστε η χειρουργική πληγή να διατηρείται καθαρή και στεγνή.
Τι άλλο μπορεί να προκαλεί παρόμοια συμπτώματα;
Η διαγνωστική προσέγγιση παίζει σημαντικό ρόλο και στην διάκριση της οξείας σκωληκοειδίτιδας από άλλες παθήσεις που μπορεί να εκδηλώνονται με παρόμοιο τρόπο. Τέτοιες παθήσεις μπορεί να είναι:
- γυναικολογικές παθήσεις (ρήξη κύστης ωοθήκης, εξαρτηματίτιδα, εξωμήτριος κύηση),
- εκκολπωματίτιδα παχέος εντέρου,
- κωλικός εντέρου,
- ατελής ειλεός λόγω συμφύσεων στο λεπτό έντερο
- μεσεντέρια λεμφαδενίτιδα που είναι πολύ συχνή στα παιδιά, ή γαστρεντερίτιδα κλπ
Ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία της οξείας σκωληκοειδίτιδας;
Η οξεία σκωληκοειδίτιδα θεραπεύεται χειρουργικά. Ιδανικά πρέπει να αντιμετωπίζεται το συντομότερο δυνατόν με λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή. Κατά τη λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή γίνονται τρεις μικρές οπές στην κοιλιά και με τη χρήση λαπαροσκοπικής κάμερας και ειδικών λεπτών εργαλείων αφαιρείται η φλεγμαίνουσα σκωληκοειδής απόφυση.
Στην συνέχεια η σκωληκοειδής απόφυση τοποθετείται σε ειδικό σάκο, εξάγεται της κοιλίας και αποστέλλεται για ιστολογική εκτίμηση. Ο ασθενής μένει στο νοσοκομείο για 1-2 ημέρες και στη συνέχεια παίρνει εξιτήριο. Συνήθως συνταγογραφείται αντιβιοτική αγωγή από το στόμα και ακολουθείται συγκεκριμένη δίαιτα για κάποιες ημέρες.
Λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή για σκωληκοειδίτιδα: τι γίνεται στο χειρουργείο
Μετά τη διάγνωση ο ασθενής μένει νηστικός και παίρνει ενδοφλέβια υγρά και αντιβίωση. Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία. Στην απλή σκωληκοειδίτιδα διαρκεί συνήθως λιγότερο από μία ώρα. Με απόστημα ή διάτρηση διαρκεί περισσότερο.
Η λαπαροσκόπηση έχει ένα πλεονέκτημα που συχνά παραβλέπεται: ο χειρουργός βλέπει ολόκληρη την κοιλιά. Αν η σκωληκοειδής απόφυση φαίνεται υγιής, μπορεί να αναζητήσει την πραγματική αιτία του πόνου, για παράδειγμα μια πάθηση των ωοθηκών ή ένα εκκόλπωμα του Meckel. Αν υπάρχει πύον, γίνεται πλύση και, όπου χρειάζεται, τοποθετείται προσωρινά παροχέτευση. Σπανιότερα η επέμβαση μετατρέπεται σε ανοιχτή: δεν είναι αποτυχία, είναι απόφαση ασφάλειας.
Ο Δρ. Νικόλαος Καλοχριστιανάκης, MD, MSc, είναι Διευθυντής της ΣΤ΄ Χειρουργικής Κλινικής (ελάχιστα επεμβατική χειρουργική πεπτικού και κοιλιακού τοιχώματος) στο Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center και έχει εκπαιδευτεί στη λαπαροσκοπική χειρουργική στο IRCAD του Στρασβούργου. Περισσότερα στο βιογραφικό του Δρ. Καλοχριστιανάκη.
Ανάρρωση μετά από χειρουργείο σκωληκοειδίτιδας
Στην απλή σκωληκοειδίτιδα, η ανάρρωση μετά από λαπαροσκοπική επέμβαση είναι γρήγορη. Ενδεικτικά:
- Ίδια ή επόμενη ημέρα: σηκώνεστε από το κρεβάτι, περπατάτε και ξεκινάτε υγρά και ελαφριά τροφή.
- Σε 1 έως 2 ημέρες: εξιτήριο, με οδηγίες για την αντιβίωση από το στόμα, τα παυσίπονα και τη φροντίδα των τομών.
- Σε 1 έως 2 εβδομάδες: επιστροφή σε εργασία γραφείου και οδήγηση, εφόσον φρενάρετε απότομα χωρίς πόνο.
- Σε 3 έως 4 εβδομάδες: σταδιακή επιστροφή σε γυμναστήριο, τρέξιμο και άρση βάρους.
Αν η απόφυση είχε σπάσει ή υπήρχε απόστημα, η νοσηλεία κρατά περισσότερο, η αντιβίωση συνεχίζεται για περισσότερες ημέρες και η επιστροφή στους κανονικούς ρυθμούς καθυστερεί. Το έντερο μπορεί να χρειαστεί λίγες ημέρες για να «ξυπνήσει». Επίμονοι έμετοι με διάταση της κοιλιάς μπορεί να σημαίνουν παραλυτικό ειλεό και χρειάζονται εκτίμηση.
Πότε να επικοινωνήσετε με τον ιατρό
- πυρετός που εμφανίζεται ξανά μετά το εξιτήριο
- πόνος που αυξάνεται αντί να μειώνεται
- ερυθρότητα, πρήξιμο ή υγρό από κάποια τομή
- έμετοι, έντονο φούσκωμα ή αδυναμία αποβολής αερίων
Σπάνια, η ιστολογική εξέταση της σκωληκοειδούς απόφυσης που αφαιρέθηκε δείχνει όγκο, ακόμη κι όταν η επέμβαση έγινε για απλή σκωληκοειδίτιδα. Δείτε τι σημαίνει ο καρκίνος της σκωληκοειδούς απόφυσης και πώς αντιμετωπίζεται.
Συχνές ερωτήσεις
Γίνεται να αντιμετωπιστεί η οξεία σκωληκοειδίτιδα συντηρητικά;
Η οξεία σκωληκοειδίτιδα είναι χειρουργική πάθηση και οφείλει να αντιμετωπίζεται με αφαίρεση της φλεγμαίνουσας σκωληκοειδούς απόφυσης. Η συντηρητική αντιμετώπιση με φαρμακευτική αγωγή, παρότι ενίοτε ακολουθείται δεν συνιστάται. Οι λόγοι είναι συγκεκριμένοι: 1) Πιθανή μη ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή θα οδηγήσει σε καθυστερημένη χειρουργική επέμβαση υπό σαφώς χειρότερες συνθήκες στην κοιλιά. 2) Aκόμα και αν υπάρχει πλήρης ύφεση της φλεγμονής μετά από συντηρητική αντιμετώπιση, οι μελέτες δείχνουν ότι υπάρχει πιθανότητα υποτροπής της σκωληκοειδίτιδας στο επόμενο εξάμηνο έως και 50%. Αντιθέτως, η άμεση λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή είναι μία ασφαλής επέμβαση που δίνει οριστική λύση στο πρόβλημα.
Ανοικτή ή λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή;
Το ερώτημα αυτό έχει απαντηθεί με σαφήνεια από πολλές διεθνείς μελέτες. Η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή είναι η επέμβαση εκλογής για την οξεία σκωληκοειδίτιδα. Η ανοικτή σκωληκοειδεκτομή πρέπει να προτιμάται στην περίπτωση που κατά τη λαπαροσκόπηση δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκές και ασφαλές χειρουργικό πεδίο. Επίσης στην περίπτωση της γενικευμένης περιτονίτιδας, η ανοικτή επέμβαση συνιστάται έναντι της λαπαροσκοπικής.
Πως θα καταλάβω αν έχω σκωληκοειδίτιδα;
Είναι σημαντικό αν αισθανθούμε τα συμπτώματα που περιεγράφηκαν (πόνος στην κοιλιά, ανορεξία, δεκατική πυρετική κίνηση κλπ) να απευθυνθούμε άμεσα σε ένα έμπειρο χειρουργό. Αυτός μετά την κλινική εξέταση θα εκτιμήσει αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος με εξετάσεις, ώστε να καταλήξει στη σωστή διάγνωση.
Ποια είναι η κατάλληλη διατροφή;
Τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες συνιστώνται για την πρόληψη της σκωληκοειδίτιδας, όπως: φρούτα λαχανικά φακές, μπιζέλια, φασόλια και άλλα όσπρια βρώμη, καστανό ρύζι, σιτάρι ολικής αλέσεως και άλλα δημητριακά ολικής αλέσεως
Που πονάς όταν έχεις σκωληκοειδίτιδα;
Ο πόνος εμφανίζεται συνήθως στο πάνω μέρος της κοιλιάς ή κοντά στον ομφαλό. Αρχίζει θαμπά και καθίσταται εντονότερος και οξύτερος καθώς μετακινείται προς την κάτω δεξιά πλευρά. Αυτή η θέση είναι πιο συχνή, αλλά ο πόνος μπορεί επίσης να εμφανιστεί και σε άλλα μέρη της κοιλιάς. Συχνά, η κίνηση των ασθενών επιδεινώνει τον πόνο.
Μπορεί να έχω σκωληκοειδίτιδα χωρίς πυρετό;
Ναι. Στις πρώτες ώρες ο πυρετός συνήθως λείπει ή είναι χαμηλός, σε επίπεδο δεκατικής πυρετικής κίνησης. Υψηλός πυρετός με ρίγη εμφανίζεται συνήθως όταν η φλεγμονή έχει προχωρήσει ή όταν η απόφυση έχει ήδη σπάσει. Στους ηλικιωμένους και σε όσους παίρνουν αντιπυρετικά ή κορτιζόνη, ο πυρετός μπορεί να μην εμφανιστεί καθόλου. Η απουσία πυρετού λοιπόν δεν αποκλείει τη διάγνωση. Ο πόνος κάτω δεξιά που επιμένει είναι το πιο αξιόπιστο σημάδι.
Μπορώ να πάρω παυσίπονο αν πονάω και υποψιάζομαι σκωληκοειδίτιδα;
Μια δόση απλού παυσίπονου ενώ πηγαίνετε για εξέταση δεν είναι από μόνη της επικίνδυνη. Το πρόβλημα είναι οι επαναλαμβανόμενες δόσεις στο σπίτι για να «περάσει» ο πόνος. Ο πόνος μετριάζεται προσωρινά, ο ασθενής καθησυχάζεται, καθυστερεί, και στο μεταξύ η απόφυση μπορεί να σπάσει. Αποφύγετε επίσης αντιβιοτικά χωρίς ιατρική οδηγία, καθαρτικά και θερμοφόρα. Αν ο πόνος επιμένει πάνω από λίγες ώρες, χρειάζεστε κλινική εξέταση.
Πόσο γρήγορα πρέπει να χειρουργηθώ αν έχω σκωληκοειδίτιδα;
Η επέμβαση γίνεται συνήθως μέσα σε λίγες ώρες από τη διάγνωση. Σε απλή σκωληκοειδίτιδα που διαγνώστηκε νύχτα, μια ολιγόωρη αναμονή μέχρι το πρωί, με ενδοφλέβια αντιβίωση και υγρά, θεωρείται σε πολλές περιπτώσεις ασφαλής. Όταν υπάρχουν ενδείξεις διάτρησης ή περιτονίτιδας, το χειρουργείο γίνεται άμεσα. Αν έχει σχηματιστεί περιγεγραμμένο απόστημα, ο χειρουργός μπορεί να επιλέξει αρχικά αντιβίωση και παροχέτευση και να αφαιρέσει την απόφυση αργότερα.
Μπορεί να ξαναπάθω σκωληκοειδίτιδα μετά το χειρουργείο;
Όχι με τη συνήθη έννοια, αφού η σκωληκοειδής απόφυση έχει αφαιρεθεί. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να φλεγμαίνει το μικρό κολόβωμα που μένει στη βάση της, κατάσταση που ονομάζεται σκωληκοειδίτιδα του κολοβώματος και αντιμετωπίζεται όπως η αρχική. Πόνος κάτω δεξιά μετά από σκωληκοειδεκτομή έχει συνήθως άλλη αιτία, από το έντερο, τις ωοθήκες ή το ουροποιητικό, και χρειάζεται κανονική διερεύνηση από ιατρό.