Κήλη: Τι Είναι και Πώς Καταλαβαίνω αν Έχω

Η λαπαροσκοπική και ρομποτική ανακατασκευή των κοιλιακών τοιχωμάτων για για την αποκατάσταση μια κήλης, είναι ένας τομέας, στον οποίο ο Δρ. Καλοχριστιανάκης, έχει αποκτήσει υψηλού επιπέδου κατάρτιση και εμπειρία.

Μέσα από την πολυετή ενασχόληση, αλλά και τη συνεχή ενημέρωση για τις νέες χειρουργικές τεχνικές, ο Δρ. Καλοχριστιανάκης και η ομάδα του μπορείς να προσφέρει υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με άριστα αποτελέσματα στους ασθενείς.  

Η αποκατάσταση μιας κήλης δεν είναι πάντα “εύκολη υπόθεση”. Υπάρχουν περιπτώσεις που μια κήλη μπορεί να εμφανίζει εξαιρετικά υψηλό βαθμό δυσκολίας, είτε εξαιτίας προηγούμενων επεμβάσεων, είτε λόγω βεβαρημένου ιατρικού ιστορικού. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο πιο σημαντικός παράγοντας για μία επιτυχημένη επέμβαση είναι η εξειδίκευση στη χειρουργική των κηλών. Αυτό σημαίνει μεγάλη εμπειρία και γνώση του αντικειμένου που δίνει στον χειρουργό τη δυνατότητα επιλογής της κατάλληλης μεθόδου αποκατάστασης.

Μάθετε για τις κήλες

Τι είναι η κήλη;

Κήλη είναι η δίοδος κάποιου οργάνου της κοιλιάς μέσα από ένα χάσμα του κοιλιακού τοιχώματος. Συγκεκριμένα, η κοιλιά είναι ένα κλειστό διαμέρισμα που περιέχει τα διάφορα ενδοκοιλιακά όργανα (παχύ και λεπτό έντερο, στομάχι, ήπαρ, σπλήνας, επίπλουν κλπ.). Τα όργανα αυτά περιβάλλονται και προστατεύονται από το κοιλιακό τοίχωμα. Το κοιλιακό τοίχωμα σχηματίζεται από τους κοιλιακούς μυς και καλύπτεται από το υποδόριο λίπος και το δέρμα.

Παρότι το κοιλιακό τοίχωμα είναι συμπαγές και κλειστό, μπορεί να αδυνατίσει σε κάποια ευάλωτα σημεία του και να δημιουργηθούν έτσι χάσματα (τρύπες). Τα όργανα της κοιλίας, λόγω της αυξημένης ενδοκοιλιακής πίεσης, έχουν την τάση να γλιστρούν δια των χασμάτων αυτών από την κοιλιά προς το δέρμα με αποτέλεσμα να δημιουργούνται κήλες.

Υπάρχουν διαφόρων ειδών κήλες και κάθε μία ονομάζεται ανάλογα με το σημείο στο οποίο εμφανίζεται, ή την αιτία που την προκάλεσε. Έτσι η κήλη που εμφανίζεται στη βουβωνική χώρα ονομάζεται βουβωνοκήλη στον ομφαλό ονομάζεται ομφαλοκήλη. Ενώ. μία κήλη που εμφανίζεται σε σημείο προηγούμενης επέμβασης ονομάζεται μετεγχειρητική κήλη.

Η κήλη στην πράξη: χάσμα, σάκος και περιεχόμενο

Για να καταλάβετε τι σας εξηγεί ο χειρουργός στο ιατρείο, βοηθά να ξέρετε τα τρία μέρη κάθε κήλης. Είναι απλά. Και εξηγούν σχεδόν όλα τα συμπτώματα.

• Το χάσμα: το άνοιγμα στο μυϊκό και απονευρωτικό στρώμα του κοιλιακού τοιχώματος. Μπορεί να έχει διάμετρο λίγων χιλιοστών ή αρκετών εκατοστών. Το μέγεθός του καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την τεχνική αποκατάστασης και το μέγεθος του πλέγματος.
• Ο κηλικός σάκος: μια προβολή του περιτοναίου, της λεπτής μεμβράνης που επενδύει εσωτερικά την κοιλιά. Ο σάκος περνά μέσα από το χάσμα σαν δάχτυλο γαντιού.
• Το περιεχόμενο: ό,τι γλιστρά μέσα στον σάκο. Συνήθως είναι λίπος από το επίπλουν, άλλοτε μια έλικα λεπτού εντέρου ή τμήμα του παχέος εντέρου και, σπανιότερα, τμήμα της ουροδόχου κύστης ή η ωοθήκη.

Στην πράξη μετράει η σχέση ανάμεσα στο χάσμα και το περιεχόμενο. Ένα φαρδύ χάσμα αφήνει το περιεχόμενο να μπαινοβγαίνει ελεύθερα: η διόγκωση εμφανίζεται όταν στέκεστε και χάνεται όταν ξαπλώνετε. Αυτή είναι η ανατασσόμενη κήλη, η συνηθέστερη μορφή. Όταν το περιεχόμενο μένει έξω και δεν επιστρέφει, μιλάμε για μη ανατασσόμενη κήλη, και αν πιεστούν και τα αγγεία που το τροφοδοτούν, η κατάσταση γίνεται επείγουσα.

Κάτι που ξαφνιάζει πολλούς: οι μικρές κήλες με στενό χάσμα είναι συχνά πιο επικίνδυνες από τις μεγάλες. Ένα στενό άνοιγμα «σφίγγει» ευκολότερα ό,τι περάσει από μέσα του. Γι’ αυτό το μέγεθος της διόγκωσης δεν είναι από μόνο του μέτρο σοβαρότητας.

Μία διευκρίνιση, γιατί προκαλεί συχνά σύγχυση. Η διάσταση των ορθών κοιλιακών, που εμφανίζεται συχνά μετά από εγκυμοσύνη, δεν είναι κήλη: οι μύες απομακρύνονται μεταξύ τους, όμως δεν υπάρχει χάσμα με σάκο. Μπορεί πάντως να συνυπάρχει με κήλη στη μέση γραμμή, και η κλινική εξέταση ξεχωρίζει τις δύο καταστάσεις.

Πού εμφανίζεται η κήλη: σύντομος οδηγός

Η κήλη παίρνει το όνομά της από το σημείο όπου ανοίγει το χάσμα. Ακολουθεί ένας σύντομος χάρτης· κάθε μορφή έχει τη δική της αναλυτική σελίδα με συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία.

• Βουβωνική χώρα. Η βουβωνοκήλη της βουβωνικής χώρας είναι η συχνότερη μορφή, ιδιαίτερα στους άνδρες. Εμφανίζεται λίγο πάνω από την πτυχή ανάμεσα στην κοιλιά και τον μηρό και μπορεί να κατεβαίνει προς το όσχεο.
• Ομφαλός. Η ομφαλοκήλη ή κήλη στον αφαλό βρίσκεται μέσα στον αφαλό ή ακριβώς δίπλα του. Συχνά περιέχει μόνο λίπος, γι’ αυτό πολλοί τη λένε λιπομφαλοκήλη.
• Μηριαίος δακτύλιος. Η μηροκήλη κάτω από τη βουβωνική πτυχή είναι συχνότερη στις γυναίκες. Έχει στενό χάσμα και αυξημένη τάση για επιπλοκές, οπότε δεν αφήνεται απλώς σε παρακολούθηση.
• Άνω μέση γραμμή. Η επιγαστρική κήλη πάνω από τον αφαλό εμφανίζεται ανάμεσα στο στέρνο και τον ομφαλό. Είναι συνήθως μικρή, όμως μπορεί να πονά δυσανάλογα με το μέγεθός της.
• Σημείο παλιάς τομής. Η μετεγχειρητική κήλη σε παλιά τομή αναπτύσσεται εκεί όπου έγινε προηγούμενη επέμβαση, για παράδειγμα καισαρική ή επέμβαση εντέρου. Συχνά έχει περισσότερα από ένα χάσματα.
• Διάφραγμα. Η διαφραγματοκήλη με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι εσωτερική κήλη: τμήμα του στομάχου ανεβαίνει στον θώρακα μέσα από το άνοιγμα του διαφράγματος για τον οισοφάγο. Δεν φαίνεται απ’ έξω και εκδηλώνεται με καούρες, παλινδρόμηση ή αίσθημα πληρότητας.
• Σπάνιες μορφές. Η κήλη Spiegel στο πλάγιο κοιλιακό τοίχωμα, η οσφυϊκή κήλη στο ύψος της μέσης, η κήλη του θυροειδούς τρήματος της πυέλου, που προκαλεί πόνο στην έσω πλευρά του μηρού κυρίως σε ηλικιωμένες γυναίκες, και η παραστομιακή κήλη γύρω από μια στομία.

Μία κήλη μπορεί να είναι αμφοτερόπλευρη ή να συνυπάρχει με δεύτερη σε άλλο σημείο. Το βλέπουμε συχνά στον έλεγχο. Καλό είναι να είναι γνωστό πριν από την επέμβαση, ώστε όλα να αποκατασταθούν σε έναν χρόνο.

Κήλη στην κοιλιά: δεξιά, αριστερά ή χαμηλά

Πολλοί ασθενείς έρχονται λέγοντας «έχω ένα φούσκωμα στην κοιλιά δεξιά» ή «κάτι με πονάει χαμηλά αριστερά». Η θέση δίνει ισχυρή ένδειξη για το είδος της κήλης, αλλά και για το τι άλλο θα μπορούσε να είναι.

Χαμηλά δεξιά ή χαμηλά αριστερά

Μια διόγκωση λίγο πάνω από τη βουβωνική πτυχή, που μεγαλώνει όταν στέκεστε, είναι στις περισσότερες περιπτώσεις βουβωνοκήλη. Αν βρίσκεται λίγο κάτω από την πτυχή, στην αρχή του μηρού, σκεφτόμαστε μηροκήλη. Η δεξιά πλευρά προσβάλλεται κάπως συχνότερα, αλλά η κήλη μπορεί να εμφανιστεί και στις δύο πλευρές ταυτόχρονα.

Πόνος χαμηλά δεξιά χωρίς καμία διόγκωση δεν σημαίνει αυτόματα κήλη. Η σκωληκοειδίτιδα, οι πέτρες στο ουροποιητικό, οι γυναικολογικές παθήσεις και οι θλάσεις των μυών της βουβωνικής χώρας δίνουν παρόμοια ενόχληση. Εδώ η εξέταση και, όταν χρειάζεται, ο υπέρηχος κάνουν τη διάκριση.

Στο κέντρο της κοιλιάς

Διόγκωση στον αφαλό ή γύρω του παραπέμπει σε ομφαλοκήλη ή παραομφαλική κήλη. Ψηλότερα, στη μέση γραμμή ανάμεσα στο στέρνο και τον αφαλό, βρίσκεται η επιγαστρική κήλη. Αν βλέπετε μια μακρόστενη «ράχη» κατά μήκος της μέσης γραμμής όταν σηκώνεστε από το κρεβάτι, πιθανότερα πρόκειται για διάσταση των κοιλιακών.

Στο πλάι της κοιλιάς

Οι κήλες στο πλάγιο κοιλιακό τοίχωμα είναι σπανιότερες. Η κήλη Spiegel εμφανίζεται χαμηλά, στο εξωτερικό όριο του ορθού κοιλιακού μυός, και συχνά κρύβεται κάτω από τους πλατιούς μυς, οπότε δεν ψηλαφάται. Οποιαδήποτε διόγκωση πάνω ή δίπλα σε παλιά τομή, σε οποιοδήποτε σημείο της κοιλιάς, αντιμετωπίζεται ως μετεγχειρητική κήλη μέχρι να αποδειχθεί το αντίθετο.

«Κήλη στο στομάχι»

Με αυτή τη φράση οι ασθενείς εννοούν συνήθως δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα: μια ορατή επιγαστρική κήλη στο πάνω μέρος της κοιλιάς ή τη διαφραγματοκήλη, που δεν φαίνεται απ’ έξω και εκδηλώνεται με καούρες. Ο διαχωρισμός έχει σημασία, γιατί η διερεύνηση και η θεραπεία τους διαφέρουν.

Πως καταλαβαίνουμε ότι έχουμε κήλη;

Μία κήλη συνήθως εκδηλώνεται ως μία μαλακή διόγκωση κάτω από το δέρμα. Η διόγκωση αυτή, μπορεί να εξαφανίζεται ανάλογα με τη στάση του σώματος (όταν είμαστε ξαπλωμένοι) και να επανεμφανίζεται, όταν αυξάνεται η πίεση στην κοιλιά (π.χ. όρθια θέση, βήχας, άρση βάρους). 

Μία κήλη μπορεί να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα, ή απλά να προκαλεί αίσθημα πίεσης ή βάρους στην περιοχή της κήλης. Τα συμπτώματα της κήλης περιλαμβάνουν πόνο ή αίσθημα καύσου τα οποία αυξάνονται κατά τη διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας ή την άρση βάρους. Όταν μία κήλη περιέχει τμήμα του εντέρου, τότε μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα σχετικά με το έντερο, όπως η δυσκοιλιότητα, η μερική, ή πλήρης απόφραξη του εντέρου με ναυτία και εμέτους (ειλεός). Ενώ, ακόμα και περίσφιξη με έντονο πόνο που μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε νέκρωση του εντέρου και περιτονίτιδα.

Πώς καταλαβαίνω αν έχω κήλη: όρθια θέση, βήχας, ξάπλωμα

Η πιο αξιόπιστη ένδειξη κήλης είναι μια διόγκωση που αλλάζει με τη θέση του σώματος και με την πίεση στην κοιλιά. Μπορείτε να την ελέγξετε μόνοι σας σε δύο λεπτά, ιδανικά μπροστά σε καθρέφτη και μετά από ένα ζεστό ντους, όταν οι μύες είναι χαλαροί.

1. Όρθια θέση. Σταθείτε με γυμνή την περιοχή που σας ανησυχεί. Κοιτάξτε τη βουβωνική χώρα, τον αφαλό, τη μέση γραμμή της κοιλιάς και τυχόν παλιές τομές. Συγκρίνετε δεξιά και αριστερή πλευρά.
2. Βήχας. Ακουμπήστε απαλά τα δάχτυλα πάνω στο σημείο και βήξτε δυνατά δύο ή τρεις φορές. Αν νιώσετε ένα μαλακό «σπρώξιμο» κάτω από τα δάχτυλα ή δείτε το εξόγκωμα να φουσκώνει, η εικόνα είναι χαρακτηριστική. Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν σφίγγεστε σαν να σηκώνετε βάρος.
3. Ξάπλωμα. Ξαπλώστε ανάσκελα για ένα έως δύο λεπτά. Μια ανατασσόμενη κήλη συνήθως μικραίνει ή εξαφανίζεται, μερικές φορές με ένα ελαφρύ γουργουρητό.
4. Ξανά όρθιοι. Σηκωθείτε. Αν η διόγκωση επανέλθει, η πιθανότητα κήλης είναι πολύ μεγάλη.

Μην προσπαθείτε να σπρώξετε με δύναμη ένα εξόγκωμα που δεν υποχωρεί. Αν πονάει και δεν μπαίνει μέσα, δεν πρόκειται για έλεγχο ρουτίνας: διαβάστε παρακάτω πότε η κήλη είναι επείγουσα.

Ο αυτοέλεγχος έχει όρια. Μικρές κήλες, κήλες σε άτομα με περισσότερο υποδόριο λίπος και κήλες που κρύβονται κάτω από τους μυς δεν ψηλαφώνται πάντα. Αν ένας πόνος επιμένει σε συγκεκριμένο σημείο και αυξάνεται με την προσπάθεια, χρειάζεται κλινική εξέταση ακόμη κι αν δεν βλέπετε τίποτα.

Συμπτώματα κήλης που περνούν απαρατήρητα

Το κλασικό εξόγκωμα δεν είναι το μόνο σημάδι. Αρκετοί ασθενείς φτάνουν στο ιατρείο με ενοχλήσεις που δεν είχαν συνδέσει ποτέ με κήλη:

• αίσθημα βάρους ή τραβήγματος στη βουβωνική χώρα στο τέλος της ημέρας, που υποχωρεί με την ξεκούραση,
• πόνος που αντανακλά προς τον όρχι, τα χείλη του αιδοίου ή την έσω πλευρά του μηρού, όταν η κήλη πιέζει τα νεύρα της περιοχής,
• τσούξιμο ή καύσος σε ένα σημείο της κοιλιάς, που επιδεινώνεται όταν κάθεστε σκυφτοί ή φοράτε σφιχτή ζώνη,
• φούσκωμα, γουργουρητά ή δυσκοιλιότητα, όταν στον σάκο μπαίνει τμήμα εντέρου,
• σπανιότερα, συχνουρία ή αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει, όταν μια μεγάλη βουβωνοκήλη παρασύρει τμήμα της ουροδόχου κύστης.

Τα συμπτώματα κήλης ακολουθούν συνήθως ένα μοτίβο: χειρότερα μετά από ορθοστασία, σήκωμα βάρους, βήχα ή άσκηση, καλύτερα με το ξάπλωμα. Αυτό το μοτίβο είναι συχνά πιο αποκαλυπτικό από την ένταση του πόνου.

Κήλη στις γυναίκες: συμπτώματα και ιδιαιτερότητες

Η κήλη στις γυναίκες διαγιγνώσκεται συχνά αργότερα από ό,τι στους άνδρες. Όχι επειδή είναι σπάνια, αλλά επειδή εκδηλώνεται διαφορετικά.

• Μικρότερη ή «κρυφή» διόγκωση. Ο βουβωνικός πόρος της γυναίκας είναι στενότερος και η κήλη μένει συχνά μικρή, χωρίς εμφανές εξόγκωμα. Το κύριο σύμπτωμα μπορεί να είναι ένας βαθύς, επίμονος πόνος χαμηλά στην κοιλιά ή στη βουβωνική χώρα.
• Σύγχυση με γυναικολογικό πόνο. Ο πόνος μοιάζει με πόνο από τις ωοθήκες, την ενδομητρίωση ή την περίοδο, και πολλές γυναίκες περνούν πρώτα από γυναικολογικό έλεγχο. Όταν ο έλεγχος αυτός είναι καθαρός και ο πόνος συνδέεται με την προσπάθεια, πρέπει να εξεταστεί και το ενδεχόμενο κήλης.
• Η μηροκήλη. Είναι αναλογικά συχνότερη στις γυναίκες, ιδιαίτερα μετά από εγκυμοσύνες και σε μεγαλύτερες ηλικίες, και έχει μεγαλύτερη τάση για επιπλοκές. Μια διόγκωση κάτω από τη βουβωνική πτυχή σε γυναίκα χρειάζεται εκτίμηση χωρίς αναμονή.
• Μετά την εγκυμοσύνη. Η διάταση του τοιχώματος ευνοεί την ομφαλοκήλη και τη διάσταση των κοιλιακών, ενώ η τομή της καισαρικής μπορεί χρόνια αργότερα να γίνει σημείο κήλης.

Αν μια κήλη εμφανιστεί ή γίνει πιο εμφανής μέσα στην εγκυμοσύνη, συνήθως παρακολουθείται και η αποκατάσταση προγραμματίζεται μετά τον τοκετό, εκτός αν υπάρξουν σημάδια επιπλοκής. Η απόφαση παίρνεται σε συνεννόηση με τον μαιευτήρα. Αν σχεδιάζετε μελλοντική εγκυμοσύνη και έχετε ήδη κήλη, συζητήστε το με τον χειρουργό σας, γιατί μπορεί να επηρεάσει τον χρόνο και την τεχνική της επέμβασης.

Πότε η κήλη είναι επείγουσα

Οι περισσότερες κήλες χειρουργούνται προγραμματισμένα. Υπάρχει όμως μία κατάσταση που δεν περιμένει: όταν το περιεχόμενο της κήλης παγιδεύεται στο χάσμα και η αιμάτωσή του κινδυνεύει. Πηγαίνετε χωρίς καθυστέρηση σε νοσοκομείο αν:

• η διόγκωση έγινε ξαφνικά σκληρή, πολύ επώδυνη και δεν υποχωρεί όταν ξαπλώνετε,
• το δέρμα από πάνω κοκκίνισε, μελάνιασε ή είναι ζεστό,
• εμφανίσατε ναυτία, εμετούς ή έντονο φούσκωμα,
• σταματήσατε να αποβάλλετε αέρια και κόπρανα,
• έχετε πυρετό ή αισθάνεστε γενικά άρρωστοι μαζί με τον πόνο.

Σε αυτή την περίπτωση ο χρόνος μετράει σε ώρες. Μην τρώτε και μην πίνετε μέχρι να σας εξετάσει γιατρός, γιατί μπορεί να χρειαστείτε χειρουργείο. Μην πιέζετε την κήλη για να μπει μέσα. Για τα σημάδια, τη διαφορά ανάμεσα στον εγκλωβισμό και την περίσφιξη και την αντιμετώπιση, διαβάστε τον οδηγό για την περισφιγμένη κήλη και τα σημάδια της.

Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης μιας κήλης;

Μία κήλη, όπως προαναφέρθηκε, εμφανίζεται σε ευένδοτα σημεία του κοιλιακού τοιχώματος που είναι λιγότερο “ισχυρά” από το υπόλοιπο κοιλιακό τοίχωμα. Τέτοια σημεία μπορεί να είναι:

α) μικρές εκ γενετής φυσιολογικές οπές οι οποίες για διαφόρους λόγους διευρύνονται

β) επίκτητα χάσματα που δημιουργούνται με την πάροδο του χρόνου

γ) τομές από προηγούμενα χειρουργεία (μετεγχειρητικές κήλες)

Σημαντικός παράγοντας εμφάνισης μίας κήλης είναι η αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση. Η αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης είναι η δύναμη που ωθεί κάποιο ενδοκοιλιακό όργανο να γλιστρήσει μέσα από το χάσμα μιας κήλης. Καταστάσεις που αυξάνουν την ενδοκοιλιακή πίεση προδιαθέτουν στη δημιουργία κήλης. Τέτοιες καταστάσεις είναι:

• συχνή άρση μεγάλου βάρους
• επίμονος βήχας σε χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις
• παχυσαρκία
• χρόνια δυσκοιλιότητα
• υπερπλασία προστάτη λόγω δυσχερειών στην ούρηση
• έντονη άσκηση
• εγκυμοσύνη

Τέλος, άλλος ένας παράγοντας δημιουργίας κήλης είναι η ποιότητα και η ισχύς του κοιλιακού τοιχώματος. Καταστάσεις που προδιαθέτουν αρνητικά είναι η προχωρημένη ηλικία, το γυναικείο φύλο, η παχυσαρκία, το ιστορικό προηγούμενων χειρουργείων, κληρονομικοί παράγοντες κ.α.

Αίτια κήλης και παράγοντες κινδύνου αναλυτικά

Κάθε κήλη χρειάζεται δύο προϋποθέσεις: ένα αδύναμο σημείο στο τοίχωμα και μια δύναμη που σπρώχνει από μέσα. Οι παράγοντες κινδύνου χωρίζονται σε τρεις ομάδες, και η διάκρισή τους σας δείχνει τι μπορείτε να αλλάξετε.

Ευάλωτα σημεία του κοιλιακού τοιχώματος

• Εκ γενετής ανοίγματα. Ο βουβωνικός πόρος, ο ομφαλικός δακτύλιος και ο μηριαίος δακτύλιος είναι φυσιολογικά ανοίγματα, από όπου περνούν αγγεία, νεύρα ή, στους άνδρες, ο σπερματικός τόνος. Σε κάποιους ανθρώπους μένουν φαρδύτερα ή δεν κλείνουν πλήρως μετά τη γέννηση και διευρύνονται αργότερα. Αυτό εξηγεί τις κήλες σε βρέφη, ιδίως πρόωρα, και σε νεαρούς ενήλικες.
• Επίκτητα χάσματα. Με τα χρόνια οι ιστοί χάνουν ελαστικότητα και αντοχή, και σημεία που ήταν επαρκή κάποτε υποχωρούν.
• Χειρουργικές τομές. Κάθε τομή στο κοιλιακό τοίχωμα επουλώνεται με ουλώδη ιστό, που δεν είναι τόσο ανθεκτικός όσο ο αρχικός. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν το τραύμα φλεγμαίνει ή επουλώνεται υπό τάση, για παράδειγμα σε παχυσαρκία ή με επίμονο βήχα τις πρώτες εβδομάδες μετά την επέμβαση.

Καταστάσεις που αυξάνουν την πίεση μέσα στην κοιλιά

• συχνή άρση μεγάλου βάρους, στη δουλειά ή στο γυμναστήριο, ιδιαίτερα με κράτημα της αναπνοής,
• επίμονος βήχας από κάπνισμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, άσθμα ή άλλες χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις,
• χρόνια δυσκοιλιότητα με έντονο σφίξιμο στην αφόδευση,
• υπερπλασία του προστάτη με δυσκολία στην ούρηση, που αναγκάζει σε σφίξιμο για να αδειάσει η κύστη,
• παχυσαρκία, κυρίως όταν το λίπος συγκεντρώνεται μέσα στην κοιλιά,
• εγκυμοσύνη, ιδιαίτερα οι διαδοχικές κυήσεις,
• έντονη σωματική άσκηση με απότομες αυξήσεις της πίεσης,
• συλλογή υγρού μέσα στην κοιλιά (ασκίτης), όπως σε προχωρημένη ηπατική νόσο, καθώς και η περιτοναϊκή κάθαρση.

Παράγοντες που αποδυναμώνουν τους ιστούς

• Ηλικία: η συχνότητα της κήλης αυξάνεται όσο μεγαλώνουμε.
• Φύλο: οι άνδρες έχουν πολύ συχνότερα βουβωνοκήλη, ενώ στις γυναίκες είναι αναλογικά συχνότερες η μηροκήλη και η ομφαλοκήλη. Γι’ αυτό το γυναικείο φύλο θεωρείται παράγοντας κινδύνου για αυτές τις μορφές.
• Κληρονομικότητα: όταν γονιός ή αδελφός έχει κήλη, η πιθανότητα είναι αυξημένη, πιθανότατα λόγω διαφορών στο κολλαγόνο.
• Κάπνισμα: επιβαρύνει την ποιότητα του κολλαγόνου και την επούλωση, πέρα από τον βήχα που προκαλεί.
• Παχυσαρκία: αυξάνει την πίεση και ταυτόχρονα δυσκολεύει την επούλωση των τομών.
• Ιστορικό χειρουργείων στην κοιλιά ή στη βουβωνική χώρα.
• Παθήσεις του συνδετικού ιστού, μακροχρόνια λήψη κορτικοστεροειδών, κακή θρέψη και αρρύθμιστος σακχαρώδης διαβήτης.

Τι μπορείτε να επηρεάσετε

Δεν αλλάζετε την ανατομία ούτε την ηλικία σας. Μπορείτε όμως να μειώσετε την πίεση που δέχεται το τοίχωμα: διακοπή του καπνίσματος, απώλεια βάρους, αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας με φυτικές ίνες και επαρκή υγρά, θεραπεία του χρόνιου βήχα, διερεύνηση των ουρολογικών συμπτωμάτων. Στο γυμναστήριο, σωστή τεχνική, εκπνοή τη στιγμή της προσπάθειας και σταδιακή αύξηση των κιλών. Αυτά δεν κλείνουν μια κήλη που ήδη υπάρχει. Μειώνουν όμως την πιθανότητα να εμφανιστεί νέα ή να υποτροπιάσει μετά την αποκατάσταση.

Διάγνωση κήλης: κλινική εξέταση, υπέρηχος και αξονική

Κλινική εξέταση

Στις περισσότερες περιπτώσεις η διάγνωση τίθεται στο ιατρείο, με την ψηλάφηση. Ο χειρουργός σάς εξετάζει όρθιους και ξαπλωμένους, σας ζητά να βήξετε ή να σφιχτείτε και ελέγχει αν η διόγκωση ανατάσσεται. Εξετάζει πάντα και την απέναντι πλευρά, καθώς και τα υπόλοιπα σημεία του τοιχώματος, γιατί μια δεύτερη κήλη δεν είναι σπάνια. Στους άνδρες, ο βουβωνικός πόρος ψηλαφάται μέσα από το όσχεο.

Υπέρηχος

Ο υπέρηχος μαλακών μορίων είναι η πρώτη απεικονιστική εξέταση όταν η κλινική εικόνα δεν είναι σαφής: πόνος χωρίς εξόγκωμα, παχύ υποδόριο λίπος, υποψία μηροκήλης ή ανάγκη να ξεχωρίσει η κήλη από άλλο μόρφωμα. Γίνεται δυναμικά, σε ηρεμία και με σφίξιμο της κοιλιάς, και δεν έχει ακτινοβολία. Η ακρίβειά του εξαρτάται πολύ από την εμπειρία του εξεταστή.

Αξονική τομογραφία

Η αξονική κοιλίας ζητείται σε μετεγχειρητικές και μεγάλες κήλες, σε υποτροπές, σε πολλαπλά χάσματα και σε σπάνιες μορφές. Δείχνει με ακρίβεια το μέγεθος και τον αριθμό των χασμάτων, το περιεχόμενο του σάκου και την κατάσταση των μυών, στοιχεία απαραίτητα για τον σχεδιασμό της επέμβασης. Στο επείγον, δείχνει αν υπάρχει απόφραξη ή κίνδυνος για το έντερο.

Μαγνητική τομογραφία

Χρησιμοποιείται επιλεκτικά, κυρίως σε αθλητές με πόνο στη βουβωνική χώρα, όταν πρέπει να ξεχωρίσει η κήλη από τραυματισμούς μυών, τενόντων ή της ηβικής σύμφυσης.

Τι άλλο μπορεί να είναι

Δεν είναι κάθε εξόγκωμα στην κοιλιά ή στη βουβωνική χώρα κήλη. Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει λίπωμα του κοιλιακού τοιχώματος, διογκωμένους λεμφαδένες, υδροκήλη ή κιρσοκήλη στους άνδρες, αιμάτωμα ή θλάση μυός μετά από τραυματισμό και, σπανιότερα, κύστεις ή όγκους μαλακών μορίων. Το βασικό γνώρισμα της κήλης είναι ότι αλλάζει με τον βήχα και τη θέση του σώματος· τα περισσότερα άλλα μορφώματα μένουν σταθερά.

Πώς αντιμετωπίζεται μια κήλη;

Από τη στιγμή που εμφανίζεται μία κήλη, σημαίνει ότι έχει διαταραχθεί η ακεραιότητα του κοιλιακού τοιχώματος. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει μία τρύπα στο κοιλιακό τοίχωμα από όπου προβάλλει κάποιο όργανο της κοιλιάς. Η τρύπα αυτή δεν μπορεί να κλείσει από μόνη της. Αντιθέτως, με την καθημερινή δραστηριότητα σταδιακά θα μεγαλώνει προκαλώντας όλο και περισσότερα ενοχλήματα.

Μία κήλη μπορεί να διορθωθεί μόνο με χειρουργική παρέμβαση. Η χειρουργική αποκατάσταση μπορεί να γίνει πλέον με μεγαλύτερη ασφάλεια και υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας από ποτέ, χάρη στη χρήση πλεγμάτων που ισχυροποιούν το κοιλιακό τοίχωμα και ελαχιστοποιούν την εμφάνιση υποτροπών.

Η παραδοσιακή ανοικτή χειρουργική έχει δώσει τη θέση της στις ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους, δηλαδή τη λαπαροσκοπική και τη ρομποτική   χειρουργική.

Η αξιοποίηση της ρομποτικής και της λαπαροσκοπικής χειρουργικής στο σύγχρονο ιατρικό τοπίο επιφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα για τον ασθενή, τόσο κατά τη διάρκεια της επέμβασης όσο και για τη μετέπειτα πορεία του.

Μεταξύ αυτών:

• Λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο
• Ελαχιστοποίηση εμφάνισης υποτροπών
• Μικρές χειρουργικές τομές (μήκους 0,5-1 εκατοστού)
• Συντομότερη παραμονή στο νοσοκομείο (εξιτήριο την ίδια ημέρα)
• Βέλτιστο αισθητικό αποτέλεσμα στην περιοχή της κοιλιάς
• Ταχύτερη αποθεραπεία

Η έγκαιρη αντιμετώπιση μιας κήλης έχει κομβική σημασία για την ασφάλεια ενός ασθενή. Δεδομένου ότι μία κήλη μπορεί να εμφανιστεί τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες ανεξαιρέτως ηλικίας, η αναγνώριση των συμπτωμάτων και η αναζήτηση της κατάλληλης θεραπείας για την οριστική επίλυσή τους είναι σημαντική.

Η επιλογή ενός αξιόπιστου Γενικού Χειρουργού εξασφαλίζει υψηλά ποσοστά επιτυχίας και σίγουρη μακροχρόνια αποκατάσταση. Επικοινωνήστε μαζί μας για να σχεδιάσουμε τη θεραπεία που απαιτείται για τη δική σας περίπτωση.

Κήλη: τι συζητάμε στο πρώτο ραντεβού

Η πρώτη επίσκεψη δεν είναι μόνο διάγνωση. Είναι η συζήτηση που καθορίζει αν, πότε και πώς θα αποκατασταθεί η κήλη. Για να φύγετε από το ιατρείο με σαφείς απαντήσεις, έχετε μαζί σας:

• προηγούμενες απεικονιστικές εξετάσεις και το ιστορικό των χειρουργείων σας, ιδίως αν έχετε ξαναχειρουργηθεί για κήλη,
• λίστα με τα φάρμακα που παίρνετε, με ιδιαίτερη αναφορά σε αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά,
• σημειώσεις για το πότε εμφανίστηκε η διόγκωση, αν μεγαλώνει και τι επιδεινώνει τα συμπτώματα.

Χρήσιμες ερωτήσεις προς τον χειρουργό: Τι είδους κήλη έχω και πόσο μεγάλο είναι το χάσμα; Υπάρχει κήλη και στην άλλη πλευρά; Ποια τεχνική προτείνετε για τη δική μου περίπτωση και γιατί; Τι πλέγμα θα χρησιμοποιηθεί; Πότε μπορώ να επιστρέψω στη δουλειά και στην άθληση;

Η χειρουργική της κήλης είναι η βασική εξειδίκευση του Δρ. Νικολάου Καλοχριστιανάκη, Διευθυντή της ΣΤ΄ Χειρουργικής Κλινικής στο Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center, αναπληρωτή διευθυντή και ιδρυτικού μέλους πιστοποιημένου Κέντρου Αριστείας Χειρουργικής Κήλης και μέλους της European Hernia Society. Η επιλογή ανάμεσα σε λαπαροσκοπική, ρομποτική ή ανοιχτή αποκατάσταση γίνεται εξατομικευμένα. Τις τεχνικές, τα είδη πλέγματος και την πορεία μετά την επέμβαση θα τα βρείτε στον οδηγό για το χειρουργείο κήλης. Η εξέταση γίνεται στα ιατρεία της Αθήνας (Μαρούσι) και του Ηρακλείου Κρήτης.

Μύθοι και αλήθειες για την κήλη

• «Η κήλη είναι αντρική υπόθεση.» Οι άνδρες έχουν συχνότερα βουβωνοκήλη. Οι γυναίκες όμως εμφανίζουν κήλες, συχνά πιο δύσκολες στη διάγνωση.
• «Αφού δεν πονάει, δεν χρειάζεται να κάνω κάτι.» Η απουσία πόνου δεν αποκλείει μελλοντική επιπλοκή. Ακόμη κι αν αποφασιστεί παρακολούθηση, χρειάζεται χειρουργική εκτίμηση και σαφές πλάνο.
• «Η ζώνη θα την κλείσει.» Η ζώνη ή ο κηλεπίδεσμος μπορεί να συγκρατεί προσωρινά τη διόγκωση. Το χάσμα όμως μένει ανοιχτό.
• «Η κήλη βγαίνει μόνο από βάρος.» Το βάρος συχνά απλώς αποκαλύπτει ένα αδύναμο σημείο που προϋπήρχε. Πολλές κήλες εμφανίζονται σταδιακά, χωρίς κανένα συγκεκριμένο συμβάν.
• «Με ασκήσεις για κοιλιακούς θα κλείσει.» Η ενδυνάμωση του κορμού βοηθά στην πρόληψη και στην αποκατάσταση, αλλά δεν κλείνει ένα υπάρχον χάσμα. Οι κλασικοί κοιλιακοί και η άρση μεγάλου βάρους μπορεί μάλιστα να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.
• «Μετά το χειρουργείο θα μείνω εβδομάδες στο κρεβάτι.» Με τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές οι περισσότεροι ασθενείς περπατούν την ίδια ημέρα και επιστρέφουν γρήγορα στις καθημερινές τους δραστηριότητες.

Συχνές ερωτήσεις