Το περιεδρικό συρίγγιο είναι μια επώδυνη και δυσάρεστη χρόνια κατάσταση που ταλαιπωρεί πολλούς ανθρώπους. Αν παραμεληθεί. με τον ασθενή να αναβάλει τη θεραπεία, προκαλεί διάφορες επιπλοκές, ορισμένες εκ των οποίων απειλητικές ακόμα και για την ίδια τη ζωή.
Ωστόσο, χάρη σε σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές, τα περιεδρικά συρίγγια μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά επιτρέποντας στους πάσχοντες να ανακτήσουν μια φυσιολογική ζωή και καθημερινότητα δίχως οδύνη και ταλαιπωρία. Με τις σύγχρονες χειρουργικές μεθόδους, ιδίως εφόσον εφαρμόζονται από εξειδικευμένο χειρουργό με πολυετή εμπειρία, τα ποσοστά επιτυχίας είναι θεαματικά.
Τι είναι το περιεδρικό συρίγγιο;
Ο ορισμός του περιεδρικού συριγγίου είναι μια μη φυσιολογική δίοδος που συνδέει δύο όργανα ή αγγεία που υπό κανονικές συνθήκες δεν συνδέονται. Ο πιο κοινός τύπος συριγγίου είναι γύρω από τον πρωκτό, το λεγόμενο πρωκτικό ή περιεδρικό συρίγγιο, το οποίο συνδέει τον πρωκτικό σωλήνα με το περιβάλλον δέρμα.
Η ανατομία πίσω από το περιεδρικό συρίγγιο
Για να καταλάβετε γιατί η θεραπεία θέλει τόση προσοχή, χρειάζεται μια σύντομη ματιά στην ανατομία. Ο πρωκτός κλείνει χάρη σε δύο δακτυλίους μυών. Ο έσω σφιγκτήρας λειτουργεί αυτόματα και κρατά τον πρωκτό κλειστό στην ηρεμία, ακόμη και στον ύπνο. Ο έξω σφιγκτήρας ελέγχεται με τη θέλησή μας: τον σφίγγετε όταν θέλετε να συγκρατήσετε αέρια ή κένωση.
Στο εσωτερικό του πρωκτού, σε μια ζώνη που λέγεται οδοντωτή γραμμή, εκβάλλουν μικροί αδένες. Όταν ένας από αυτούς φράξει και μολυνθεί, το πύον ψάχνει δρόμο προς τα έξω, διασχίζοντας ή παρακάμπτοντας τους σφιγκτήρες. Έτσι το συρίγγιο έχει πάντα δύο άκρα:
- το εσωτερικό στόμιο, μέσα στον πρωκτό, εκεί όπου ξεκίνησε η λοίμωξη
- το εξωτερικό στόμιο, στο δέρμα γύρω από τον πρωκτό ή στον γλουτό, απ’ όπου βγαίνουν οι εκκρίσεις
Η διαδρομή ανάμεσα στα δύο, και κυρίως πόσο μυ «αγκαλιάζει», είναι αυτό που καθορίζει την επιλογή της επέμβασης.
Ταξινόμηση του περιεδρικού συριγγίου με απλά λόγια
Οι χειρουργοί ταξινομούν τα συρίγγια με βάση τη σχέση τους με τους σφιγκτήρες. Η πιο διαδεδομένη ταξινόμηση (κατά Parks) περιγράφει τέσσερις βασικούς τύπους:
- Μεσοσφιγκτηριακό: ο πόρος κινείται ανάμεσα στον έσω και τον έξω σφιγκτήρα και βγαίνει στο δέρμα κοντά στον πρωκτό. Είναι ο συχνότερος τύπος και συνήθως ο πιο εύκολος στη θεραπεία.
- Διασφιγκτηριακό: ο πόρος διασχίζει τον έξω σφιγκτήρα και καταλήγει πιο πλάγια, προς τον γλουτό. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το πόσο ψηλά τον διασχίζει.
- Υπερσφιγκτηριακό: ο πόρος ανεβαίνει πάνω από τους σφιγκτήρες πριν κατέβει στο δέρμα. Είναι σπάνιο και σύνθετο.
- Εξωσφιγκτηριακό: ο πόρος παρακάμπτει εντελώς τους σφιγκτήρες και ενώνει το ορθό με το δέρμα. Είναι ο σπανιότερος τύπος και συχνά σχετίζεται με άλλη υποκείμενη νόσο, τραυματισμό ή προηγούμενη επέμβαση.
Απλό ή σύνθετο συρίγγιο;
Για τον ασθενή μετράει περισσότερο αν το συρίγγιο είναι απλό ή σύνθετο. Απλό θεωρείται ένα χαμηλό συρίγγιο, με έναν πόρο, που περνά από μικρό τμήμα του σφιγκτήρα. Σύνθετο χαρακτηρίζεται όταν:
- διασχίζει μεγάλο τμήμα του έξω σφιγκτήρα ή βρίσκεται ψηλά
- έχει περισσότερους από έναν πόρους ή δευτερεύουσες διακλαδώσεις
- βρίσκεται μπροστά από τον πρωκτό σε γυναίκα, όπου ο σφιγκτήρας είναι από τη φύση του πιο λεπτός
- είναι υποτροπή μετά από προηγούμενη επέμβαση
- συνδέεται με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, ακτινοθεραπεία ή προϋπάρχουσα αδυναμία εγκράτειας
Τα απλά συρίγγια λύνονται συνήθως με μία επέμβαση. Τα σύνθετα χρειάζονται συχνά σταδιακή αντιμετώπιση και τεχνικές που προστατεύουν τον σφιγκτήρα.
Ποια είναι τα αίτια;
Συνήθως έχει ως γενεσιουργό αιτία κάποια λοίμωξη στην περιοχή, η οποία προκαλεί τη συλλογή πύου στον περιβάλλοντα ιστό. Όταν το πύον παροχετεύεται, δημιουργείται μια σήραγγα ή ένα δίκτυο σηράγγων με διέξοδο (στόμιο) στο δέρμα. Ωστόσο, ένα περιεδρικό συρίγγιο μπορεί να οφείλεται και σε άλλα αίτια.
Συχνότερα, η εμφάνιση συριγγίου είναι συνέπεια κάποιου περιεδρικού αποστήματος που δεν αντιμετωπίστηκε. Ενδεικτικά, περίπου ένας στους δύο ασθενείς με περιεδρικό απόστημα αναπτύσσει επίσης περιεδρικό συρίγγιο.
Άλλες πιθανές αιτίες των περιεδρικών συριγγίων μπορεί να είναι οι κάτωθι:
- νόσος του Crohn (φλεγμονώδης νόσος του εντέρου)
- ακτινοθεραπεία
- τραυματισμός
- σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα
- φυματίωση
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συρίγγια μπορεί να είναι πολύ ενοχλητικά και άβολα. Ο πόνος είναι ένα κοινό σύμπτωμα, καθώς και τα συχνά αποστήματα, οι δύσοσμες εκκρίσεις και οι επώδυνες κενώσεις του εντέρου.
Ερεθισμός του δέρματος μπορεί να προκληθεί λόγω λοιμώξεων και της υπερβολικής έκκρισης πύου, καθώς επίσης και κνησμός στην περιοχή του δακτυλίου του πρωκτού.
Ποιες είναι οι επιπλοκές;
Εκτός από τη δυσφορία και την ταλαιπωρία που προκαλούν, αν αφεθούν χωρίς θεραπεία, τα περιεδρικά συρίγγια μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές.
Ορισμένα συρίγγια μπορεί να προκαλέσουν βακτηριακή μόλυνση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε γάγγραινα του περινέου και σήψη, μια επικίνδυνη κι απειλητική κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αρτηριακή πίεση, βλάβη οργάνων ή ακόμα και στο θάνατο.
Τα περιεδρικά συρίγγια σπάνια αποτελούν ένδειξη για ύπαρξη κακοήθειας. Ωστόσο, εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα, το περιεδρικό συρίγγιο ευνοεί την ανάπτυξη καρκίνου.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση ενός εξωτερικού συριγγίου είναι σχετικά απλή αφού ο γιατρός μπορεί να κάνει τη διάγνωση δια γυμνού οφθαλμού κατά την κλινική εξέταση του ασθενούς. Σπανιότερα, μπορεί να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Επίσης, οι εκκρίσεις του συριγγίου μπορεί να συλλεχθούν και να αποσταλούν για ανάλυση προκειμένου να επιβεβαιωθεί η διάγνωση.
Εάν το συρίγγιο είναι εσωτερικό, η διάγνωση μπορεί να καταστεί δυσκολότερη. Ενδέχεται να χρειαστεί ενδοσκοπική εξέταση του πρωκτού (ή κολονοσκόπηση, για να διαπιστωθεί αν ο ασθενής πάσχει από νόσο του Crohn, μια πιθανή αιτία πρόκλησης συριγγίων), διορθικό υπερηχογραφία, ακτινοσκόπηση ή και αξονική τομογραφία, προκειμένου να εντοπιστεί το συρίγγιο.
Μαγνητική πυέλου στο περιεδρικό συρίγγιο
Η μαγνητική τομογραφία πυέλου, με ειδικό πρωτόκολλο για την περιοχή του πρωκτού, είναι η εξέταση αναφοράς για τα σύνθετα και τα υποτροπιάζοντα συρίγγια. Δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία και απεικονίζει με λεπτομέρεια τους μύες και τους πόρους. Τι προσφέρει στον χειρουργό:
- δείχνει την ακριβή διαδρομή του πόρου σε σχέση με τους σφιγκτήρες
- εντοπίζει δευτερεύουσες διακλαδώσεις που δεν φαίνονται στην κλινική εξέταση
- αποκαλύπτει κρυφά αποστήματα που πρέπει να παροχετευτούν πριν από την οριστική επέμβαση
- βοηθά στη σωστή επιλογή τεχνικής και μειώνει τον κίνδυνο να μείνει ανεξέλεγκτος κάποιος πόρος, μία από τις βασικές αιτίες υποτροπής
Τι να περιμένετε στην εξέταση
Η εξέταση διαρκεί συνήθως 30 έως 45 λεπτά. Μένετε ξαπλωμένοι και ακίνητοι μέσα στο μηχάνημα, που κάνει θόρυβο. Συχνά χορηγείται ενδοφλέβια σκιαγραφικό, για να φανεί καλύτερα η φλεγμονή. Δεν χρειάζεται καθαρισμός του εντέρου. Ενημερώστε το διαγνωστικό κέντρο αν έχετε κλειστοφοβία, μεταλλικά εμφυτεύματα, βηματοδότη ή νεφρική ανεπάρκεια.
Στα απλά, χαμηλά συρίγγια η μαγνητική συχνά δεν είναι απαραίτητη. Η τελική επιβεβαίωση της πορείας γίνεται άλλωστε στο χειρουργείο, με προσεκτική εξέταση υπό αναισθησία.
Ποια είναι η θεραπεία;
Το περιεδρικό συρίγγιο αντιμετωπίζεται χειρουργικά προκειμένου να καταστραφεί το στόμιό του και να αφαιρεθεί πλήρως ο σηραγγώδης πόρος του. Βασικό μέλημα του χειρουργού, πέρα από την εκτομή του πόρου και τον καθαρισμό της περιοχής είναι η μέγιστη δυνατή διάσωση των μυών του σφιγκτήρα του πρωκτού, οι οποίοι μπορεί να υποστούν ζημιά από το συρίγγιο.
Υπάρχουν διάφορες τεχνικές που επιλέγονται ανάλογα με την περίπτωση εκάστου ασθενούς και τη σοβαρότητά της. Για μικρά εξωτερικά συρίγγια, μπορεί να αρκέσει η εκτέλεση μιας μικροεπέμβασης συριγγιοτομής, στο ιατρείο.
Τα μεγαλύτερα συρίγγια απαιτούν χειρουργική επέμβαση, η οποία μπορεί να γίνει με ανοικτό χειρουργείο ή ενδοσκοπικά.
Στις τεχνικές αντιμετώπισης των περιεδρικών συριγγίων, συγκαταλέγεται η χρήση:
- θεραπευτικού laser, που ελαχιστοποιεί τον τραυματισμό του σφιγκτήρα κι επομένως ακράτειας, τη χρήση
- χειρουργικού νήματος (seton), το οποίο παραμένει εντός του συριγγίου και το διατηρεί ανοικτό για μεγάλο διάστημα για να επουλωθεί από μέσα προς τα έξω
- Αυτό το βοηθά να επουλωθεί, αποφεύγοντας παράλληλα την ανάγκη κοπής των μυών του σφιγκτήρα.
- βιολογικής κόλλας, για να σφραγιστεί το συρίγγιο και να επουλωθεί κλειστό.
- Βιοπροσθετικού βύσματος, από ζωικό ιστό, ώστε να αποτραπεί το εσωτερικό άνοιγμα ενός συριγγίου.
Ενίοτε μετά τη διάνοιξη και παροχέτευση ενός περιεδρικού αποστήματος και αφού υποχωρήσει η οξεία φλεγμονή, παραμένει ένα περιεδρικό συρίγγιο. Το περιεδρικό συρίγγιο είναι μία επικοινωνία σαν μικροσκοπικό τούνελ , μεταξύ του εσωτερικού του πρωκτού (εκεί όπου ξεκίνησε το απόστημα) και του σημείου που έγινε η διάνοιξη του αποστήματος στο δέρμα, δίπλα στον πρωκτό. Η επικοινωνία αυτή επιτρέπει την μετακίνηση των μικροβίων του εντέρου (ορθού) διά του συριγγίου στο περιορθικό λίπος και τελικά στο δέρμα περιφερικά του πρωκτού.
Τα περιεδρικά συρίγγια γίνονται συνήθως αντιληπτά λόγω εκροής μικρής ποσότητας δύσοσμου πυώδους υγρού, το οποίο λερώνει το εσώρουχο του ασθενούς. Σπανιότερα μπορεί να υπάρχει εκροή αιματηρού υγρού, ή ήπιος πόνος σαν τσούξιμο στην περιοχή. Λόγω της έντονης παρουσίας εντερικών μικροβίων ένα συρίγγιο μπορεί να προκαλέσει υποτροπιάζοντα αποστήματα, τα οποία με τη σειρά τους μπορούν να οδηγήσουν σε ακόμη πιο πολύπλοκα συρίγγια.
Ένα συρίγγιο μπορεί να είναι σχετικά επιφανειακό και με βραχεία πορεία, μπορεί όμως να είναι και αρκετά βαθύ και πολύπλοκο, διερχόμενο από τους σφιγκτήρες του πρωκτού.
Γενικά, όσο περισσότερα επεισόδια φλεγμονής μεσολαβήσουν, τόσο πιο πολύπλοκο μπορεί να γίνει ένα περιεδρικό συρίγγιο και τόσο δυσκολότερη η χειρουργική αποκατάσταση.
Όπως γίνεται αντιληπτό, είναι πολύ σημαντικό ένα περιεδρικό συρίγγιο να διορθώνεται χειρουργικά όσο νωρίτερα γίνεται, πριν προλάβει να επεκταθεί . Η έγκαιρη χειρουργική παρέμβαση διασφαλίζει τη σωστή λειτουργία και επάρκεια του πρωκτού δίνοντας οριστική λύση στο πρόβλημα.
Χειρουργικές τεχνικές για το περιεδρικό συρίγγιο
Δεν υπάρχει μία τεχνική για όλους. Η επιλογή στηρίζεται σε τρία ερωτήματα: πόσο σφιγκτήρα αφορά ο πόρος, αν υπάρχει ενεργή φλεγμονή και πώς είναι η εγκράτεια του ασθενούς πριν από την επέμβαση.
Συριγγοτομή
Ο χειρουργός ανοίγει τον πόρο σε όλο του το μήκος, τον καθαρίζει και τον αφήνει να επουλωθεί από τον πυθμένα προς τα πάνω. Στα χαμηλά, απλά συρίγγια είναι η τεχνική με τα πιο αξιόπιστα αποτελέσματα και τη μικρότερη πιθανότητα υποτροπής. Επειδή όμως κόβεται ό,τι μυϊκός ιστός βρίσκεται πάνω από τον πόρο, δεν εφαρμόζεται όταν το συρίγγιο διασχίζει σημαντικό τμήμα του σφιγκτήρα.
Seton (χειρουργικό νήμα)
Ένα λεπτό ελαστικό νήμα περνά μέσα από τον πόρο και δένεται χαλαρά έξω από τον πρωκτό. Το παροχετευτικό seton κρατά τον δρόμο ανοιχτό, ώστε να μη μαζεύεται πύον και να ηρεμήσει η φλεγμονή. Συχνά αποτελεί το πρώτο στάδιο πριν από μια επέμβαση που διατηρεί τον σφιγκτήρα. Μπορεί να μείνει για εβδομάδες ή μήνες, και οι περισσότεροι ασθενείς συνηθίζουν γρήγορα την παρουσία του.
Τεχνική LIFT
Μέσα από μια μικρή τομή στο διάστημα ανάμεσα στους δύο σφιγκτήρες, ο χειρουργός εντοπίζει τον πόρο, τον απολινώνει και τον διατέμνει, χωρίς να κόψει μυϊκές ίνες. Ενδείκνυται κυρίως στα διασφιγκτηριακά συρίγγια, όταν ο πόρος έχει «ωριμάσει», συχνά μετά από ένα διάστημα με seton.
Προωθούμενος κρημνός
Το εσωτερικό στόμιο καθαρίζεται και καλύπτεται με ένα τμήμα υγιούς τοιχώματος του ορθού, που μετακινείται λίγο προς τα κάτω και συρράπτεται πάνω του. Έτσι κλείνει η «πηγή» του συριγγίου και ο υπόλοιπος πόρος επουλώνεται. Χρησιμοποιείται σε ψηλά ή σύνθετα συρίγγια και απαιτεί εμπειρία στη χειρουργική του ορθού.
Laser συριγγίου
Μια λεπτή ίνα laser εισάγεται στον πόρο και, καθώς αποσύρεται, καυτηριάζει το εσωτερικό του, ώστε να συρρικνωθεί και να κλείσει. Δεν κόβει μυ και η ανάρρωση είναι συνήθως γρήγορη. Τα αποτελέσματα είναι καλά σε επιλεγμένους ασθενείς, όμως η πιθανότητα υποτροπής είναι γενικά μεγαλύτερη από της συριγγοτομής, κάτι που συζητάτε με τον χειρουργό πριν από την απόφαση.
Σε πολλές περιπτώσεις η θεραπεία γίνεται σε δύο στάδια: πρώτα seton για να ηρεμήσει η περιοχή και, μετά από μερικές εβδομάδες, η οριστική τεχνική.
Περιεδρικό συρίγγιο: προστασία του σφιγκτήρα και της εγκράτειας
Η μεγαλύτερη ανησυχία των ασθενών είναι αν μετά την επέμβαση θα ελέγχουν τα αέρια και τις κενώσεις. Είναι εύλογη. Και είναι ο λόγος που η χειρουργική του συριγγίου ζυγίζει πάντα δύο στόχους που συχνά τραβούν σε αντίθετες κατευθύνσεις: την οριστική ίαση και τη διατήρηση της λειτουργίας.
Όσο περισσότερο μυ διατέμνει μια τεχνική, τόσο πιο σίγουρη είναι συνήθως η ίαση, αλλά τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος διαταραχής της εγκράτειας. Οι τεχνικές που σέβονται τον σφιγκτήρα έχουν ελάχιστο κίνδυνο για τη λειτουργία, με αντίτιμο μεγαλύτερη πιθανότητα να χρειαστεί δεύτερη επέμβαση. Η σωστή ισορροπία εξατομικεύεται:
- Ελέγχεται η εγκράτεια πριν από την επέμβαση. Μια ήδη υπάρχουσα αδυναμία, για παράδειγμα μετά από δύσκολους τοκετούς, αλλάζει την τακτική.
- Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε γυναίκες με πρόσθια συρίγγια, σε ηλικιωμένους και σε όσους έχουν χειρουργηθεί ξανά στην περιοχή.
- Όταν υπάρχει αμφιβολία, προτιμάται η πιο φειδωλή για τον μυ λύση, ακόμη κι αν χρειαστεί περισσότερος χρόνος.
Αν σας έχει προταθεί επέμβαση που σας προβληματίζει για την εγκράτεια, μια δεύτερη γνώμη χειρουργού με τη μαγνητική στο χέρι μπορεί να ξεκαθαρίσει τις επιλογές σας.
Υποτροπή του περιεδρικού συριγγίου
Ακόμη και μετά από σωστά εκτελεσμένη επέμβαση, ένα συρίγγιο μπορεί να ξαναεμφανιστεί. Συνήθως φαίνεται με επανεμφάνιση εκροής ή μικρού αποστήματος στο ίδιο ή σε γειτονικό σημείο, εβδομάδες ή μήνες μετά.
Γιατί συμβαίνει
- το εσωτερικό στόμιο δεν εντοπίστηκε ή δεν έκλεισε πλήρως
- υπήρχε δευτερεύων πόρος που δεν αντιμετωπίστηκε
- επιλέχθηκε τεχνική που προστατεύει τον σφιγκτήρα, με γνωστό εκ των προτέρων κίνδυνο υποτροπής
- υπάρχει υποκείμενη νόσος, όπως φλεγμονώδης νόσος του εντέρου
- το κάπνισμα, ο αρρύθμιστος διαβήτης και η παχυσαρκία δυσκολεύουν την επούλωση
Τι γίνεται μετά
Η υποτροπή δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν λύνεται. Ο χειρουργός ζητά συνήθως νέα μαγνητική πυέλου για να χαρτογραφήσει ξανά τη διαδρομή και επιλέγει τεχνική με βάση τα νέα δεδομένα. Συχνά μπαίνει πρώτα seton και ακολουθεί η οριστική επέμβαση. Αποφύγετε τις επαναλαμβανόμενες απλές διανοίξεις χωρίς σχέδιο: κάθε νέο επεισόδιο φλεγμονής κάνει το συρίγγιο πιο πολύπλοκο.
Περιεδρικό συρίγγιο σε φλεγμονώδη νόσο του εντέρου
Στους ασθενείς με νόσο Crohn τα περιεδρικά συρίγγια είναι συχνά και συμπεριφέρονται διαφορετικά. Είναι συνήθως πολλαπλά και σύνθετα, και συνυπάρχουν με φλεγμονή στο ορθό. Μερικές φορές το συρίγγιο είναι μάλιστα το πρώτο σημάδι της νόσου, πριν εμφανιστούν συμπτώματα από την κοιλιά.
Εδώ ο στόχος αλλάζει. Προτεραιότητα έχουν ο έλεγχος της λοίμωξης και η προστασία της εγκράτειας, όχι μια επιθετική επέμβαση. Η αντιμετώπιση είναι συνδυαστική:
- παροχέτευση κάθε αποστήματος και τοποθέτηση χαλαρού seton
- φαρμακευτική αγωγή από γαστρεντερολόγο για τον έλεγχο της νόσου
- οριστικές τεχνικές μόνο όταν το ορθό δεν έχει ενεργή φλεγμονή
Αν έχετε συρίγγιο που επανέρχεται, ειδικά σε νεαρή ηλικία ή μαζί με διάρροιες, απώλεια βάρους ή κοιλιακό πόνο, συζητήστε με τον χειρουργό τον έλεγχο του εντέρου με κολονοσκόπηση.
Η ημέρα της επέμβασης για περιεδρικό συρίγγιο
Η επέμβαση για περιεδρικό συρίγγιο είναι συνήθως προγραμματισμένη και όχι επείγουσα, εκτός αν συνυπάρχει ενεργό απόστημα. Αυτό σας δίνει χρόνο να προετοιμαστείτε με ηρεμία.
Πριν μπείτε στο χειρουργείο
- Ενημερώστε τον χειρουργό για αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά και φάρμακα για τον διαβήτη. Μερικά διακόπτονται ή ρυθμίζονται λίγες ημέρες πριν, πάντα με οδηγία ιατρού.
- Θα σας ζητηθεί να μείνετε νηστικοί για λίγες ώρες πριν από την αναισθησία.
- Ο χειρουργός θα σας πει αν χρειάζεται μικρός υποκλυσμός το πρωί της επέμβασης. Πλήρης καθαρισμός του εντέρου συνήθως δεν απαιτείται.
- Φέρτε μαζί σας τη μαγνητική πυέλου και τις προηγούμενες εκθέσεις, αν έχετε χειρουργηθεί ξανά στην περιοχή.
Στο χειρουργείο
Η επέμβαση γίνεται συνήθως με γενική ή ραχιαία αναισθησία. Οι μικρές επεμβάσεις σε απλά, επιφανειακά συρίγγια μπορεί να γίνουν και με τοπική. Το πρώτο βήμα είναι πάντα η εξέταση υπό αναισθησία: με τους μυς χαλαρούς, ο χειρουργός εντοπίζει το εσωτερικό στόμιο, ακολουθεί τη διαδρομή του πόρου με μια λεπτή μήλη και επιβεβαιώνει όσα έδειξε η απεικόνιση.
Μόνο τότε επιβεβαιώνεται οριστικά η τεχνική. Γι’ αυτό συζητάτε από πριν τις πιθανές εναλλακτικές, για παράδειγμα αν θα μπει seton αντί για οριστική επέμβαση, ώστε να ξέρετε τι θα συμβεί αν η εικόνα διαφέρει από την αναμενόμενη. Η διάρκεια είναι σύντομη στα απλά συρίγγια και μεγαλύτερη στα σύνθετα. Μετά την ανάνηψη, οι περισσότεροι ασθενείς σηκώνονται και περπατούν την ίδια ημέρα.
Ανάρρωση μετά την επέμβαση για περιεδρικό συρίγγιο
Οι περισσότερες επεμβάσεις για περιεδρικό συρίγγιο γίνονται με ημερήσια νοσηλεία ή με μία διανυκτέρευση. Η φροντίδα στο σπίτι μοιάζει με εκείνη μετά από περιεδρικό απόστημα: χλιαρά καθίσματα, ήπιο ξέπλυμα μετά την κένωση, στεγνή γάζα, φυτικές ίνες και άφθονα υγρά για μαλακά κόπρανα.
Η επιστροφή σε γραφειακή εργασία γίνεται συνήθως σε λίγες ημέρες έως δύο εβδομάδες, ανάλογα με την τεχνική. Το ανοιχτό τραύμα μιας συριγγοτομής θέλει μερικές εβδομάδες για να κλείσει, ενώ οι τεχνικές χωρίς τομή στον μυ συνήθως ενοχλούν λιγότερο. Η τακτική επανεξέταση επιβεβαιώνει ότι η επούλωση προχωρά σωστά και εντοπίζει έγκαιρα κάθε σημάδι υποτροπής.
Η ενόχληση στον πρωκτό δεν οφείλεται πάντα σε συρίγγιο. Η ραγάδα πρωκτού ή μια φλεγμονή της κύστης κόκκυγος μπορεί να μοιάζουν, γι’ αυτό η κλινική εξέταση προηγείται κάθε απόφασης. Δείτε και τις υπόλοιπες παθήσεις πρωκτού που αντιμετωπίζει ο Δρ. Καλοχριστιανάκης ή κλείστε ραντεβού για εξέταση στο ιατρείο.
Συχνές ερωτήσεις
Κλείνει μόνο του το περιεδρικό συρίγγιο;
Σπάνια. Όταν σχηματιστεί ο πόρος, τα μικρόβια του εντέρου τον κρατούν ανοιχτό. Το εξωτερικό στόμιο μπορεί να φαίνεται κλειστό για εβδομάδες, όμως συνήθως ξανανοίγει ή δημιουργεί νέο απόστημα. Αλοιφές, αντιβιοτικά και καθίσματα ανακουφίζουν τα συμπτώματα, αλλά δεν εξαφανίζουν τον πόρο. Η οριστική λύση είναι κατά κανόνα χειρουργική.
Είναι επικίνδυνο να ζω με περιεδρικό συρίγγιο χωρίς επέμβαση;
Δεν είναι συνήθως άμεσα επικίνδυνο, όμως σπάνια μένει σταθερό. Κάθε επεισόδιο φλεγμονής μπορεί να δημιουργήσει νέους πόρους, κάνοντας το συρίγγιο πιο σύνθετο και την επέμβαση πιο δύσκολη για τον σφιγκτήρα. Υπάρχει επίσης κίνδυνος αποστημάτων και, σε πολύ χρόνια συρίγγια, σπάνια κακοήθους εξαλλαγής. Γι' αυτό η θεραπεία προτιμάται όσο το συρίγγιο είναι ακόμη απλό.
Θα έχω ακράτεια μετά το χειρουργείο για συρίγγιο;
Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι. Ο κίνδυνος εξαρτάται κυρίως από το πόσο σφιγκτήρα αφορά ο πόρος και από την εγκράτεια πριν από την επέμβαση. Στα απλά, χαμηλά συρίγγια ο κίνδυνος είναι μικρός. Στα σύνθετα ο χειρουργός επιλέγει τεχνικές που δεν κόβουν μυ, όπως seton, LIFT, κρημνό ή laser, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει περισσότερα στάδια θεραπείας.
Πόσο καιρό μένει το seton στο συρίγγιο;
Εξαρτάται από τον σκοπό του. Όταν μπαίνει για να ηρεμήσει η φλεγμονή πριν από μια οριστική επέμβαση, μένει συνήθως μερικές εβδομάδες έως λίγους μήνες. Στη νόσο Crohn μπορεί να παραμείνει για μεγαλύτερο διάστημα. Το νήμα είναι μαλακό, δεν εμποδίζει την κένωση και επιτρέπει εργασία και καθημερινές δραστηριότητες. Χρειάζεται απλώς καλή καθαριότητα με νερό.
Πονάει η επέμβαση με laser για το συρίγγιο;
Η επέμβαση γίνεται με αναισθησία, οπότε δεν πονάτε κατά τη διάρκειά της. Μετά, επειδή δεν γίνεται τομή στους μυς, η ενόχληση είναι συνήθως ήπια και οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν γρήγορα στις δραστηριότητές τους. Το laser δεν ταιριάζει όμως σε κάθε συρίγγιο και η πιθανότητα υποτροπής είναι γενικά μεγαλύτερη από τη συριγγοτομή. Η καταλληλότητα κρίνεται μετά από εξέταση.
Χρειάζεται μαγνητική πριν από το χειρουργείο για συρίγγιο;
Όχι πάντα. Σε ένα απλό, χαμηλό συρίγγιο η κλινική εξέταση συχνά αρκεί. Η μαγνητική πυέλου συστήνεται όταν το συρίγγιο είναι ψηλό, έχει πολλούς πόρους, έχει υποτροπιάσει, βρίσκεται μπροστά από τον πρωκτό σε γυναίκα ή όταν υπάρχει νόσος Crohn. Βοηθά τον χειρουργό να σχεδιάσει την επέμβαση και να μην αφήσει ανεξέλεγκτο κάποιον δευτερεύοντα πόρο.
Μπορεί να ξαναβγεί το συρίγγιο μετά την επέμβαση;
Ναι, η υποτροπή είναι πιθανή, ιδίως στα σύνθετα συρίγγια και όταν επιλέγεται τεχνική που προστατεύει τον σφιγκτήρα. Εκδηλώνεται συνήθως με νέα εκροή ή μικρό απόστημα κοντά στο αρχικό σημείο. Δεν σημαίνει ότι η επέμβαση απέτυχε οριστικά. Με νέα μαγνητική και σωστό σχεδιασμό, η επανεπέμβαση έχει συνήθως καλά αποτελέσματα.
Πόσο κοστίζει η επέμβαση για περιεδρικό συρίγγιο;
Το κόστος δεν είναι ενιαίο. Εξαρτάται από την τεχνική (συριγγοτομή, seton, LIFT, κρημνός ή laser), από το αν θα χρειαστούν δύο στάδια, από τη διάρκεια της νοσηλείας και από τις προεγχειρητικές εξετάσεις, όπως η μαγνητική πυέλου. Ρόλο παίζει και η κάλυψη από ΕΟΠΥΥ ή ιδιωτική ασφάλεια. Ακριβή εικόνα δίνει ο χειρουργός μετά την εξέταση στο ιατρείο.