Παθήσεις Πρωκτού
Αιμορροΐδες, ραγάδα, απόστημα και συρίγγιο: συμπτώματα, διάγνωση και σύγχρονες επιλογές θεραπείας.
Οι παθήσεις πρωκτού είναι πολύ συχνές, όμως πολλοί καθυστερούν να τις συζητήσουν με γιατρό από αμηχανία. Αίμα στο χαρτί, πόνος την ώρα της κένωσης, φαγούρα, ένα μικρό εξόγκωμα ή μια υγρασία που δεν περνά: στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για καλοήθη προβλήματα, με αποτελεσματικές λύσεις, αρκεί να έχει γίνει σωστή διάγνωση. Το ίδιο σύμπτωμα μπορεί να έχει διαφορετικές αιτίες, και η θεραπεία της μίας δεν ταιριάζει απαραίτητα στην άλλη.
Στις κάρτες παρακάτω θα βρείτε τις συχνότερες παθήσεις της περιοχής, με συμπτώματα, διάγνωση και θεραπευτικές επιλογές. Πιο κάτω εξηγούμε πώς να «διαβάσετε» τα συμπτώματά σας και τι περιλαμβάνει η εξέταση στο ιατρείο, ώστε να έρθετε ενημερωμένοι και χωρίς άγχος. Η αμηχανία είναι κατανοητή, όμως για τον χειρουργό πρόκειται για μια από τις πιο συνηθισμένες εξετάσεις της ημέρας.
Συμπτώματα στις παθήσεις πρωκτού: τι μπορεί να σημαίνουν
Κανένα σύμπτωμα μόνο του δεν θέτει διάγνωση. Υπάρχουν όμως μοτίβα που δείχνουν προς τα πού κινείται το πρόβλημα:
- Ανώδυνη αιμορραγία με κόκκινο αίμα στο χαρτί ή στη λεκάνη, μερικές φορές με ένα μαλακό εξόγκωμα που βγαίνει στην κένωση: συχνά σχετίζεται με αιμορροΐδες και τη θεραπεία τους.
- Οξύς πόνος σαν σχίσιμο κατά την κένωση, που κρατά ώρα μετά, με λίγο αίμα: τυπική εικόνα της ραγάδας πρωκτού.
- Σταθερός πόνος που επιδεινώνεται μέσα σε λίγες ημέρες, με ζεστό, ευαίσθητο εξόγκωμα και ίσως πυρετό: παραπέμπει σε περιεδρικό απόστημα, που χρειάζεται άμεση παροχέτευση.
- Μικρό άνοιγμα δίπλα στον πρωκτό, από το οποίο βγαίνει κατά διαστήματα υγρό ή πύον, συχνά μετά από παλαιότερο απόστημα: πιθανό περιεδρικό συρίγγιο.
- Πόνος και διόγκωση ψηλότερα, στη σχισμή των γλουτών: εδώ το πρόβλημα είναι συνήθως η κύστη κόκκυγος και όχι ο ίδιος ο πρωκτός.
Αίμα και παθήσεις πρωκτού: γιατί δεν αρκεί η υπόθεση
Το αίμα στην κένωση αποδίδεται συχνά αυτόματα στις αιμορροΐδες. Τις περισσότερες φορές αυτό ισχύει. Την ίδια εικόνα όμως μπορεί να δώσουν και παθήσεις ψηλότερα στο έντερο. Γι’ αυτό ο γιατρός μπορεί να προτείνει κολονοσκόπηση, ιδίως όταν το αίμα είναι σκούρο ή ανακατεμένο με τα κόπρανα, όταν έχει αλλάξει ο ρυθμός των κενώσεων ή όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό. Ο στόχος είναι να αποκλειστεί ο καρκίνος του παχέος εντέρου, όχι να σας ανησυχήσει. Περισσότερα για τις πιθανές αιτίες θα βρείτε στο άρθρο για το αίμα στον πρωκτό.
Η εξέταση για παθήσεις πρωκτού στο ιατρείο
Η εξέταση είναι σύντομη και διακριτική. Ξεκινά με μια συζήτηση για τα συμπτώματα, τη διατροφή και τις συνήθειες της τουαλέτας. Ακολουθεί επισκόπηση της περιοχής σε πλάγια θέση και, αν ο πόνος το επιτρέπει, δακτυλική εξέταση. Όταν χρειάζεται, γίνεται πρωκτοσκόπηση, μια απλή εξέταση λίγων λεπτών χωρίς αναισθησία. Αν ο πόνος είναι έντονος, όπως συμβαίνει συχνά στη ραγάδα, η εξέταση προσαρμόζεται ώστε να μη σας ταλαιπωρήσει.
Η θεραπεία ξεκινά τις περισσότερες φορές συντηρητικά: φυτικές ίνες, επαρκή υγρά, χλιαρά εδρόλουτρα και αποφυγή της πολύωρης παραμονής στην τουαλέτα. Εξαίρεση είναι το απόστημα, που χρειάζεται παροχέτευση. Όταν τα συντηρητικά μέτρα δεν αρκούν, ακολουθούν ελάχιστα επεμβατικές πράξεις ή χειρουργική αντιμετώπιση, με βασική προτεραιότητα τη διατήρηση της εγκράτειας.
Πριν από το ραντεβού
Συνήθως δεν χρειάζεται ειδική προετοιμασία ούτε υποκλυσμός, εκτός αν σας ζητηθεί. Σημειώστε από πότε έχετε τα συμπτώματα, αν σχετίζονται με την κένωση και αν έχετε αλλαγές στο έντερο. Φέρτε τη λίστα με τα φάρμακά σας, ιδιαίτερα αν παίρνετε αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, καθώς και παλαιότερες κολονοσκοπήσεις. Αυτά κάνουν την εξέταση πιο σύντομη και τη διάγνωση πιο ασφαλή. Αν τα συμπτώματα επιμένουν πάνω από λίγες εβδομάδες, κλείστε ραντεβού για εξέταση.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος γιατρός εξετάζει τις παθήσεις του πρωκτού;
Τις παθήσεις του πρωκτού τις εξετάζει και τις αντιμετωπίζει ο χειρουργός, ιδίως όταν έχει εμπειρία στην πρωκτολογία. Ο γαστρεντερολόγος συμμετέχει όταν χρειάζεται κολονοσκόπηση ή όταν υπάρχει υποψία φλεγμονώδους νόσου του εντέρου. Αν δεν ξέρετε από πού να ξεκινήσετε, μια χειρουργική εκτίμηση είναι συνήθως το πιο πρακτικό πρώτο βήμα, γιατί συνδυάζει διάγνωση και θεραπεία στην ίδια επίσκεψη.
Πονάει η εξέταση στον πρωκτό;
Συνήθως όχι. Η επισκόπηση είναι ανώδυνη, και η δακτυλική εξέταση ή η πρωκτοσκόπηση προκαλούν κυρίως αίσθημα πίεσης για λίγα δευτερόλεπτα. Όταν υπάρχει πολύ έντονος πόνος, για παράδειγμα σε ραγάδα ή απόστημα, ο χειρουργός περιορίζει την εξέταση στο απολύτως απαραίτητο και, αν χρειαστεί, τη συμπληρώνει αργότερα. Πείτε πάντα από πριν αν κάτι σας πονά.
Τι σημαίνει φαγούρα στον πρωκτό που δεν περνάει;
Η επίμονη φαγούρα έχει συνήθως αθώες αιτίες: υγρασία, υπερβολικό τρίψιμο κατά τον καθαρισμό, ερεθισμό από μαντιλάκια ή σαπούνια, αιμορροΐδες ή μια μικρή ραγάδα. Μπορεί επίσης να οφείλεται σε μύκητες ή σε δερματοπάθεια. Αν κρατά περισσότερο από λίγες εβδομάδες, αν συνοδεύεται από αίμα ή αν δεν βελτιώνεται με απλά μέτρα υγιεινής, χρειάζεται εξέταση για να βρεθεί η αιτία.
Μπορεί η δυσκοιλιότητα να προκαλέσει προβλήματα στον πρωκτό;
Ναι. Οι σκληρές κενώσεις και το έντονο σφίξιμο αυξάνουν την πίεση στην περιοχή και ευνοούν τόσο τις αιμορροΐδες όσο και τη ραγάδα. Γι' αυτό η ρύθμιση του εντέρου είναι μέρος κάθε θεραπείας: περισσότερες φυτικές ίνες, αρκετό νερό, κίνηση και τακτικό πρόγραμμα στην τουαλέτα, χωρίς βιασύνη αλλά και χωρίς πολύωρη παραμονή. Αν η δυσκοιλιότητα είναι καινούρια και επίμονη, χρειάζεται διερεύνηση.
Χρειάζεται νοσηλεία μια επέμβαση στον πρωκτό;
Οι περισσότερες επεμβάσεις στην περιοχή γίνονται σε ημερήσια βάση ή με σύντομη παραμονή στο νοσοκομείο. Η διάρκεια της ανάρρωσης εξαρτάται από την πάθηση και την τεχνική: μετά από ελάχιστα επεμβατικές πράξεις οι περισσότεροι επιστρέφουν γρήγορα στη δουλειά, ενώ μετά από μεγαλύτερες επεμβάσεις μπορεί να χρειαστούν μία έως δύο εβδομάδες. Τις λεπτομέρειες για τη δική σας περίπτωση θα τις συζητήσουμε στην εξέταση.
Θέλετε να εξετάσουμε την περίπτωσή σας;
Κλείστε ραντεβού στην Αθήνα ή στο Ηράκλειο και ενημερωθείτε για τις επιλογές θεραπείας.