Επιγαστρική κήλη

Τι είναι η επιγαστρική κήλη

Η επιγαστρική κήλη είναι ένα μικρό χάσμα στη μέση γραμμή της κοιλιάς, ανάμεσα στο κάτω άκρο του στέρνου και τον αφαλό, από το οποίο προβάλλει λίπος ή, σπανιότερα, τμήμα κάποιου ενδοκοιλιακού οργάνου. Οι ασθενείς την περιγράφουν συνήθως ως «κήλη πάνω από τον αφαλό» ή «κήλη στη μέση της κοιλιάς». Η περιγραφή είναι ακριβής: το πρόβλημα βρίσκεται πάνω στον κάθετο άξονα που χωρίζει την κοιλιά σε δεξί και αριστερό μισό.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η επιγαστρική κήλη είναι μικρή. Το χάσμα έχει διάμετρο από λίγα χιλιοστά έως ένα ή δύο εκατοστά και περιέχει κυρίως προπεριτοναϊκό λίπος, δηλαδή το λίπος που βρίσκεται ακριβώς κάτω από τους μυς, πριν από τη μεμβράνη που περιβάλλει τα όργανα. Γι’ αυτό συχνά δεν «μπαίνει μέσα» όταν ξαπλώνετε, όπως συμβαίνει με άλλες κήλες. Όσο όμως το χάσμα διευρύνεται, σχηματίζεται κηλικός σάκος και μέσα του μπορεί να περάσει επίπλουν ή, πιο σπάνια, έντερο.

Η θέση την ξεχωρίζει από την ομφαλοκήλη, που εμφανίζεται στο ίδιο το σημείο του αφαλού. Η επιγαστρική κήλη βρίσκεται ψηλότερα, στο «λάκκο του στομάχου» ή κάπου στη διαδρομή μέχρι τον αφαλό. Δεν είναι σπάνιο να υπάρχουν δύο ή περισσότερα μικρά χάσματα στη σειρά. Αυτό έχει σημασία, γιατί αν διορθωθεί μόνο το ένα, το άλλο θα εμφανιστεί αργότερα και θα μοιάζει με υποτροπή.

Ανατομία της επιγαστρικής κήλης: η λευκή γραμμή

Για να καταλάβετε γιατί ανοίγει μια επιγαστρική κήλη, χρειάζεται μια σύντομη ματιά στην κατασκευή του κοιλιακού τοιχώματος. Δεξιά και αριστερά της μέσης γραμμής βρίσκονται οι δύο ορθοί κοιλιακοί, οι γνωστοί «φέτες» μύες. Πλάγια, σε τρεις στρώσεις, βρίσκονται ο έξω λοξός, ο έσω λοξός και ο εγκάρσιος κοιλιακός. Οι μύες αυτοί δεν φτάνουν μέχρι το κέντρο. Καταλήγουν σε ινώδεις ταινίες, τις απονευρώσεις, που περιβάλλουν τους ορθούς και ενώνονται στη μέση.

Το σημείο της ένωσης ονομάζεται λευκή γραμμή. Είναι μια λωρίδα συνδετικού ιστού χωρίς μυϊκές ίνες, όπου οι ίνες από τη δεξιά και την αριστερή πλευρά διασταυρώνονται σαν πλέγμα. Πάνω από τον αφαλό η λευκή γραμμή είναι φαρδύτερη και λεπτότερη από ό,τι κάτω από αυτόν. Επιπλέον, από μικρά ανοίγματά της περνούν αγγεία και νεύρα προς το δέρμα. Αυτά τα σημεία διόδου είναι φυσικά αδύναμα.

Πώς σχηματίζεται το χάσμα

Κάθε φορά που βήχετε, σηκώνετε βάρος ή σφίγγεστε, η πίεση μέσα στην κοιλιά ανεβαίνει και η λευκή γραμμή τεντώνεται. Με τα χρόνια, σε ένα αδύναμο σημείο, ένα μικρό κομμάτι προπεριτοναϊκού λίπους αρχίζει να σπρώχνει προς τα έξω και διευρύνει σταδιακά το άνοιγμα. Στην αρχή το χάσμα είναι τόσο στενό που το λίπος σφίγγεται μέσα του. Αυτή η μικρή «θηλιά» εξηγεί γιατί η επιγαστρική κήλη πονάει συχνά δυσανάλογα με το μέγεθός της.

Η ίδια ανατομία εξηγεί και τη συχνή συνύπαρξη με χαλαρή, διευρυμένη λευκή γραμμή. Όταν οι ορθοί κοιλιακοί έχουν απομακρυνθεί μεταξύ τους, ο συνδετικός ιστός ανάμεσά τους λεπταίνει και ανοίγει ευκολότερα σε περισσότερα από ένα σημεία.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου για επιγαστρική κήλη

Η επιγαστρική κήλη προκύπτει συνήθως από τον συνδυασμό δύο πραγμάτων: ενός σημείου της λευκής γραμμής που είναι εκ φύσεως πιο αδύναμο και μιας επαναλαμβανόμενης πίεσης που το καταπονεί. Δεν προκαλείται από μία μόνο κίνηση. Συχνά όμως ο ασθενής την προσέχει για πρώτη φορά μετά από μια έντονη προσπάθεια, γιατί τότε η διόγκωση γίνεται εμφανής ή πονάει.

Ό,τι αυξάνει την πίεση στη μέση γραμμή

• Αυξημένο σωματικό βάρος και ιδιαίτερα το λίπος μέσα στην κοιλιά, που πιέζει σταθερά το τοίχωμα από μέσα.
• Άρση βάρους με κράτημα της αναπνοής, είτε στη δουλειά είτε στο γυμναστήριο. Οι ασκήσεις με μεγάλα φορτία και οι έντονες ασκήσεις κορμού φορτώνουν άμεσα τη λευκή γραμμή.
• Χρόνιος βήχας από κάπνισμα, άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
• Δυσκοιλιότητα με έντονο σφίξιμο στην αφόδευση και δυσκολία στην ούρηση από διογκωμένο προστάτη.
• Εγκυμοσύνη, κυρίως οι πολλαπλές ή οι διαδοχικές κυήσεις.

Ό,τι επηρεάζει την ποιότητα του ιστού

• Το κάπνισμα, που επιβαρύνει την παραγωγή και την ποιότητα του κολλαγόνου.
• Η ηλικία, καθώς ο συνδετικός ιστός χάνει σταδιακά την αντοχή του.
• Το οικογενειακό ιστορικό κηλών, που υποδηλώνει μια κληρονομική προδιάθεση.
• Η διάσταση κοιλιακών, όπου η λευκή γραμμή είναι ήδη τεντωμένη και λεπτή.

Η επιγαστρική κήλη εμφανίζεται και στα δύο φύλα, με κάπως συχνότερη εμφάνιση στους άνδρες. Από τους παραπάνω παράγοντες, το βάρος, το κάπνισμα, ο βήχας και ο τρόπος που σηκώνετε βάρη αλλάζουν. Δεν κλείνουν ένα χάσμα που έχει ήδη ανοίξει, όμως μειώνουν την πίεση πάνω του και βελτιώνουν σημαντικά τις συνθήκες για μια μελλοντική αποκατάσταση.

Συμπτώματα επιγαστρικής κήλης

Το πιο χαρακτηριστικό σημάδι είναι ένα μικρό ογκίδιο στη μέση της κοιλιάς, πάνω από τον αφαλό. Μπορεί να έχει το μέγεθος μιας φακής ή ενός κερασιού, να είναι μαλακό ή σχετικά σκληρό και να φαίνεται καλύτερα όταν στέκεστε, βήχετε ή σφίγγετε την κοιλιά. Σε άτομα με περισσότερο υποδόριο λίπος συχνά δεν φαίνεται καθόλου και γίνεται αντιληπτό μόνο με την αφή.

Τα συμπτώματα ποικίλλουν πολύ:

• Τοπικός πόνος ή τσίμπημα πάνω στο ογκίδιο, που χειροτερεύει όταν σκύβετε, σηκώνετε κάτι ή σηκώνεστε από το κρεβάτι.
• Ενόχληση με τα στενά ρούχα ή τη ζώνη του παντελονιού, όταν πιέζουν την περιοχή.
• Αίσθημα βάρους ή καψίματος μετά από ένα μεγάλο γεύμα, όταν η κοιλιά φουσκώνει και τεντώνει το τοίχωμα.
• Θολή ενόχληση στο επιγάστριο, που μερικοί ασθενείς αποδίδουν στο στομάχι ή στη χολή.
• Καμία ενόχληση: η κήλη βρίσκεται τυχαία σε μια εξέταση ή σε έναν υπέρηχο κοιλίας.

Γιατί μια μικρή κήλη πονάει περισσότερο από μια μεγάλη

Ακούγεται αντιφατικό, αλλά συμβαίνει συχνά. Σε ένα στενό χάσμα το λίπος που έχει βγει έξω σφίγγεται στα χείλη του ανοίγματος. Με κάθε αύξηση της πίεσης πιέζεται λίγο περισσότερο και ερεθίζεται. Μια μεγάλη κήλη με φαρδύ άνοιγμα αφήνει το περιεχόμενο να μπαινοβγαίνει ελεύθερα και μπορεί να προκαλεί λιγότερο πόνο. Γι’ αυτό το μέγεθος του ογκιδίου δεν αρκεί για να κρίνει κανείς πόσο σημαντική είναι μια επιγαστρική κήλη.

Όταν ο πόνος θυμίζει στομάχι

Επειδή η περιοχή είναι η ίδια, μια επιγαστρική κήλη μπορεί να μπερδευτεί με γαστρίτιδα ή δυσπεψία. Ένα στοιχείο που βοηθά: ο πόνος της κήλης εντοπίζεται σε ένα σημείο που μπορείτε να δείξετε με το δάχτυλο και επηρεάζεται από τις κινήσεις του σώματος, όχι μόνο από το φαγητό.

Πώς καταλαβαίνω ότι έχω κήλη πάνω από τον αφαλό

Ένας απλός έλεγχος στο σπίτι δεν αντικαθιστά την εξέταση, σας βοηθά όμως να περιγράψετε με ακρίβεια τι συμβαίνει. Κάντε τον χωρίς βιασύνη και χωρίς δύναμη.

1. Σταθείτε μπροστά σε έναν καθρέφτη, με την κοιλιά ακάλυπτη, και κοιτάξτε τη μέση γραμμή από το στέρνο μέχρι τον αφαλό.
2. Βήξτε δυνατά ή φουσκώστε την κοιλιά. Παρατηρήστε αν «πετάγεται» ένα μικρό ογκίδιο σε ένα συγκεκριμένο σημείο.
3. Ψηλαφήστε απαλά με τις άκρες των δαχτύλων όλη τη μέση γραμμή, όρθιοι και μετά ξαπλωμένοι.
4. Ξαπλωμένοι ανασηκώστε λίγο το κεφάλι και τους ώμους. Προσέξτε αν βλέπετε ένα στρογγυλό ογκίδιο ή μια μακριά, επιμήκη ράχη.

Μην προσπαθείτε να σπρώξετε με επιμονή το ογκίδιο προς τα μέσα. Σημειώστε πότε πονάει, αν αλλάζει μέγεθος μέσα στη μέρα και αν άλλαξε τις τελευταίες εβδομάδες. Μια φωτογραφία τη στιγμή που η διόγκωση φαίνεται καλά είναι πολύτιμη, γιατί στο ιατρείο μπορεί να μην είναι εμφανής.

Ογκίδιο ή ράχη;

Η διάκριση αυτή είναι η πιο χρήσιμη πληροφορία που μπορείτε να φέρετε. Ένα στρογγυλό, εντοπισμένο ογκίδιο, συχνά ευαίσθητο στην πίεση, παραπέμπει σε επιγαστρική κήλη. Μια μακριά ράχη που φουσκώνει κατά μήκος της μέσης γραμμής όταν ανασηκώνεστε, χωρίς πόνο, είναι συνήθως χαλάρωση της λευκής γραμμής και όχι χάσμα. Συχνά υπάρχουν και τα δύο: μια μικρή επιγαστρική κήλη μέσα σε μια χαλαρή μέση γραμμή. Τότε ο χειρουργός πρέπει να εκτιμήσει το σύνολο πριν προτείνει λύση.

Διάγνωση της επιγαστρικής κήλης

Η διάγνωση της επιγαστρικής κήλης είναι κατά κύριο λόγο κλινική. Ο χειρουργός σας εξετάζει όρθιο και ξαπλωμένο, σας ζητά να βήξετε ή να σφίξετε την κοιλιά και ψηλαφεί όλη τη μέση γραμμή. Εκτιμά το μέγεθος του χάσματος, αν το περιεχόμενο ανατάσσεται, πόσο ευαίσθητο είναι και αν υπάρχουν άλλα σημεία που υποχωρούν. Ελέγχει επίσης αν οι ορθοί κοιλιακοί έχουν απομακρυνθεί.

Ένα απλό κλινικό τεστ βοηθά να ξεχωρίσει ο πόνος του τοιχώματος από τον πόνο των οργάνων. Όταν σφίγγετε τους κοιλιακούς με το δάχτυλο του ιατρού πάνω στο επώδυνο σημείο, ο πόνος που προέρχεται από το τοίχωμα, όπως σε μια κήλη, συνήθως παραμένει ή αυξάνεται. Ο πόνος από το στομάχι ή τη χολή συνήθως υποχωρεί, γιατί οι σφιγμένοι μύες προστατεύουν τα όργανα από την πίεση.

Πότε χρειάζεται απεικόνιση

• Υπερηχογράφημα κοιλιακού τοιχώματος: χρήσιμο όταν η κήλη είναι πολύ μικρή ή δεν ψηλαφάται λόγω πάχους του υποδορίου. Γίνεται δυναμικά, σε ηρεμία και με σφίξιμο, και συχνά αναδεικνύει δεύτερο χάσμα που δεν φαινόταν.
• Αξονική τομογραφία κοιλίας: όταν η κήλη είναι μεγάλη, υπάρχουν πολλά χάσματα, υπάρχει προηγούμενη επέμβαση στην περιοχή ή σχεδιάζεται ελάχιστα επεμβατική αποκατάσταση μαζί με τη χαλαρή μέση γραμμή.
• Έλεγχος στομάχου ή χοληδόχου: αν τα συμπτώματα θυμίζουν και πεπτικό πρόβλημα, γιατί μια κήλη και μια γαστρίτιδα μπορούν να συνυπάρχουν.

Πώς ταξινομείται

Η European Hernia Society κατατάσσει την επιγαστρική κήλη στις πρωτοπαθείς κήλες της μέσης γραμμής, μαζί με την κήλη του αφαλού. Ανάλογα με το εύρος του χάσματος τη χαρακτηρίζει μικρή (κάτω από 2 εκατοστά), μεσαία (2 έως 4 εκατοστά) ή μεγάλη (πάνω από 4 εκατοστά). Η κατάταξη αυτή δεν είναι θεωρητική: μαζί με τον αριθμό των χασμάτων καθοδηγεί την επιλογή της τεχνικής.

Με τι μπορεί να μοιάζει

Δεν είναι κάθε ογκίδιο στη μέση της κοιλιάς κήλη. Η κλινική εξέταση, και όπου χρειάζεται ο υπέρηχος, ξεχωρίζει τις καταστάσεις που μοιάζουν:

• Λίπωμα: μαλακό, κινητό ογκίδιο κάτω από το δέρμα, που δεν αλλάζει με τον βήχα και συνήθως δεν πονά.
• Σμηγματογόνος κύστη: βρίσκεται μέσα στο δέρμα, συχνά με ένα μικρό κεντρικό πόρο, και μπορεί να φλεγμαίνει.
• Ξιφοειδής απόφυση: το σκληρό, χόνδρινο άκρο του στέρνου. Σε αδύνατα άτομα ή μετά από απώλεια βάρους ψηλαφάται ως «σκληρό εξόγκωμα» ακριβώς κάτω από το στέρνο και ανησυχεί άδικα.
• Χαλάρωση της λευκής γραμμής: επιμήκης ράχη χωρίς εντοπισμένο χάσμα, όπως περιγράψαμε παραπάνω.
• Κήλη σε παλαιά τομή: αν έχετε κάνει λαπαροσκόπηση ή ανοικτή επέμβαση, μια διόγκωση στο σημείο της τομής είναι μετεγχειρητική κήλη και αντιμετωπίζεται διαφορετικά.
• Πόνος από παγίδευση νεύρου του κοιλιακού τοιχώματος: έντονος, σημειακός πόνος χωρίς ογκίδιο, που μοιάζει με κήλη χωρίς να είναι.

Συχνή σύγχυση υπάρχει και με την «κήλη στο στομάχι». Η επιγαστρική κήλη ψηλαφάται απ’ έξω, ενώ η διαφραγματοκήλη βρίσκεται μέσα, στο διάφραγμα, δεν φαίνεται και δίνει κυρίως καούρες και παλινδρόμηση. Είναι δύο εντελώς διαφορετικές παθήσεις με διαφορετική θεραπεία.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο η επιγαστρική κήλη

Ένα χάσμα στη λευκή γραμμή δεν κλείνει μόνο του. Αντίθετα, με την καθημερινή πίεση τείνει να διευρύνεται, ενώ μέσα του μπορεί με τον καιρό να περάσει και επίπλουν ή έντερο. Γι’ αυτό, στις περισσότερες περιπτώσεις, όταν η επιγαστρική κήλη προκαλεί ενοχλήσεις, συστήνεται προγραμματισμένη αποκατάσταση. Μια επέμβαση που γίνεται με την ησυχία της, σε προετοιμασμένο ασθενή, είναι από κάθε άποψη απλούστερη και ασφαλέστερη από μια επείγουσα.

Μπορεί να περιμένει;

Σε μια πολύ μικρή επιγαστρική κήλη που δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα, ή σε ασθενή με σοβαρά προβλήματα υγείας που αυξάνουν τον κίνδυνο της αναισθησίας, η παρακολούθηση μπορεί να συζητηθεί. Η επιλογή αυτή έχει προϋποθέσεις: να γνωρίζετε τα σημάδια που απαιτούν άμεση εκτίμηση και να επανεξετάζεστε αν αλλάξει κάτι. Ζώνες και επιδέσμοι δεν θεραπεύουν το χάσμα.

Μη ανατασσόμενη, αλλά ήρεμη

Πολλές μικρές επιγαστρικές κήλες δεν μπαίνουν ποτέ μέσα, γιατί το λίπος έχει «κολλήσει» στο στενό άνοιγμα. Αν η εικόνα είναι η ίδια εδώ και καιρό και δεν υπάρχει έντονος πόνος, δεν πρόκειται για επείγον. Δείχνει όμως ότι το χάσμα είναι στενό και ότι η αποκατάσταση καλό είναι να προγραμματιστεί.

Ειδικές περιπτώσεις

• Εγκυμοσύνη: μια επιγαστρική κήλη που εμφανίζεται ή μεγαλώνει στην κύηση συνήθως παρακολουθείται και αποκαθίσταται μετά τον τοκετό. Αν σχεδιάζετε κι άλλα παιδιά, ο χρόνος της επέμβασης συζητείται εξατομικευμένα.
• Αθλητές και άτομα με βαριά χειρωνακτική εργασία: η κήλη επιβαρύνεται κάθε μέρα και η αναβολή συνήθως σημαίνει μεγαλύτερο χάσμα.
• Αυξημένο βάρος, κάπνισμα, σακχαρώδης διαβήτης: πριν από μια προγραμματισμένη επέμβαση, η απώλεια βάρους, η διακοπή του καπνίσματος και η καλή ρύθμιση του σακχάρου μειώνουν τις επιπλοκές και την πιθανότητα υποτροπής.

Χειρουργείο επιγαστρικής κήλης: οι τεχνικές

Ο στόχος της επέμβασης είναι διπλός: να επιστρέψει το περιεχόμενο στη θέση του και να κλείσει και να ενισχυθεί το αδύναμο σημείο ώστε να μην ανοίξει ξανά. Η τεχνική επιλέγεται με βάση το μέγεθος και τον αριθμό των χασμάτων, την κατάσταση της λευκής γραμμής, το σωματικό βάρος και τις προηγούμενες επεμβάσεις. Τα είδη πλέγματος και τα βήματα κάθε μεθόδου εξηγούνται αναλυτικά στον οδηγό για το χειρουργείο κήλης. Εδώ εστιάζουμε σε ό,τι αφορά ειδικά την επιγαστρική κήλη.

Ανοικτή αποκατάσταση με μικρή τομή

Για ένα μεμονωμένο, μικρό χάσμα σε ασθενή με φυσιολογικό βάρος, μια μικρή τομή ακριβώς πάνω από την κήλη είναι συχνά η πιο λογική επιλογή. Το λίπος που έχει προβάλει απομακρύνεται ή επανατοποθετείται και το χάσμα κλείνει. Σε χάσματα από περίπου ένα εκατοστό και πάνω, οι διεθνείς οδηγίες συστήνουν κατά κανόνα ενίσχυση με μικρό πλέγμα, τοποθετημένο πίσω από το τοίχωμα και όχι σε επαφή με τα όργανα. Στα πολύ μικρά χάσματα η επιλογή ανάμεσα σε πλέγμα και απλή συρραφή εξατομικεύεται. Η επέμβαση γίνεται συχνά με τοπική αναισθησία και μέθη ή με γενική αναισθησία.

Λαπαροσκοπική αποκατάσταση

Η λαπαροσκοπική χειρουργική πλεονεκτεί όταν υπάρχουν πολλά χάσματα, όταν η κήλη είναι μεγαλύτερη ή υποτροπιάζουσα και σε ασθενείς με παχύ υποδόριο λίπος, όπου μια ανοικτή τομή επουλώνεται δυσκολότερα. Μέσα από μικρές τομές ο χειρουργός βλέπει ολόκληρη τη μέση γραμμή από μέσα, εντοπίζει χάσματα που δεν ψηλαφώνταν και τα αποκαθιστά όλα μαζί. Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι η e-TEP, η TAPP και η IPOM. Στην e-TEP το πλέγμα τοποθετείται στον χώρο πίσω από τους ορθούς κοιλιακούς, χωρίς επαφή με τα ενδοκοιλιακά όργανα.

Ρομποτική αποκατάσταση

Η ρομποτική χειρουργική με το σύστημα Da Vinci Xi ακολουθεί τα ίδια βήματα με τη λαπαροσκόπηση, με μεγαλύτερη ακρίβεια και σταθερότητα στη συρραφή. Σε μια μικρή, μεμονωμένη επιγαστρική κήλη δεν προσφέρει ουσιαστικό πλεονέκτημα. Αξιοποιείται κυρίως όταν η μέση γραμμή πρέπει να συρραφεί σε μεγάλο μήκος, για παράδειγμα σε πολλαπλά χάσματα ή όταν η κήλη συνυπάρχει με σημαντική χαλάρωση της λευκής γραμμής, που διορθώνεται στην ίδια επέμβαση.

Ανάρρωση μετά την αποκατάσταση επιγαστρικής κήλης

Η ανάρρωση μετά από επέμβαση επιγαστρικής κήλης είναι συνήθως γρήγορη, ειδικά στις μικρές κήλες. Μετά από μια μικρή ανοικτή αποκατάσταση οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν σπίτι την ίδια ημέρα. Μετά από λαπαροσκοπική ή ρομποτική αποκατάσταση η νοσηλεία είναι συνήθως από την ίδια ημέρα έως 1 με 2 ημέρες, ανάλογα με την έκταση της επέμβασης.

Ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα:

• Πρώτες 1 έως 2 ημέρες: περπάτημα από την πρώτη μέρα, ελαφριά τροφή, απλά παυσίπονα όταν χρειάζονται.
• Πρώτη εβδομάδα: επιστροφή σε εργασία γραφείου και οδήγηση, μόλις μπορείτε να φρενάρετε απότομα χωρίς πόνο.
• Περίπου τρεις εβδομάδες: αποφυγή άρσης βάρους, τρεξίματος και έντονης άσκησης κορμού, και μετά σταδιακή επάνοδος.
• Σύνθετη αποκατάσταση: όταν διορθώθηκαν πολλά χάσματα ή συρράφθηκε η μέση γραμμή σε μεγάλο μήκος, ο χρόνος περιορισμών είναι μεγαλύτερος και μπορεί να συσταθεί ζώνη κοιλίας για μερικές εβδομάδες.

Τις πρώτες εβδομάδες είναι συνηθισμένο ένα μελάνιασμα, ένα αίσθημα τραβήγματος και ένα μικρό, μαλακό πρήξιμο στη θέση της κήλης. Συχνά πρόκειται για συλλογή υγρού που απορροφάται σταδιακά και δεν σημαίνει ότι η κήλη ξαναβγήκε. Στηρίζετε την κοιλιά με την παλάμη όταν βήχετε και αποφεύγετε τη δυσκοιλιότητα με νερό και φυτικές ίνες. Οδηγίες για μπάνιο, ύπνο και επιστροφή στη γυμναστική θα βρείτε στο άρθρο για την ανάρρωση μετά από χειρουργείο κήλης.

Επιπλοκές στην αποκατάσταση επιγαστρικής κήλης

Η αποκατάσταση μιας επιγαστρικής κήλης είναι από τις πιο ασφαλείς επεμβάσεις του κοιλιακού τοιχώματος, κυρίως όταν γίνεται προγραμματισμένα. Όπως κάθε χειρουργείο, έχει πιθανές επιπλοκές που συζητάμε πριν από την απόφαση:

• Συλλογή υγρού (σερόωμα) ή αιμάτωμα στη θέση της κήλης. Συνήθως υποχωρεί χωρίς παρέμβαση.
• Φλεγμονή του τραύματος, πιο πιθανή σε καπνιστές, σε άτομα με αυξημένο βάρος ή αρρύθμιστο διαβήτη και σπανιότερη με τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.
• Επίμονος πόνος στο σημείο, που αφορά μικρό αριθμό ασθενών και συνήθως βελτιώνεται με τον χρόνο.
• Υποτροπή, δηλαδή επανεμφάνιση κήλης στην ίδια περιοχή.
• Τραυματισμός ενδοκοιλιακού οργάνου, σπάνιος, κυρίως στις τεχνικές που γίνονται μέσα στην κοιλιά.

Πώς μειώνεται ο κίνδυνος υποτροπής

Η υποτροπή στην επιγαστρική κήλη έχει συνήθως συγκεκριμένες αιτίες: ένα δεύτερο χάσμα που δεν εντοπίστηκε, ένα χάσμα που κλείστηκε μόνο με ράμματα ενώ χρειαζόταν πλέγμα, ή μια χαλαρή μέση γραμμή που αφέθηκε χωρίς διόρθωση. Γι’ αυτό μετράει ο σωστός προεγχειρητικός έλεγχος όλης της μέσης γραμμής, η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής και η τήρηση των οδηγιών στην ανάρρωση. Από τη δική σας πλευρά, βοηθά πολύ η διακοπή του καπνίσματος, η σταδιακή επιστροφή στα βάρη και η διατήρηση σταθερού βάρους.

Επιγαστρική κήλη: πότε χρειάζεστε επείγουσα εκτίμηση

Σπάνια, το περιεχόμενο μιας επιγαστρικής κήλης εγκλωβίζεται στο χάσμα και η αιμάτωσή του κινδυνεύει. Το σενάριο είναι πιθανότερο όταν μέσα στην κήλη έχει περάσει επίπλουν ή έντερο. Πηγαίνετε άμεσα σε νοσοκομείο αν παρατηρήσετε:

• Ένα ογκίδιο που ξαφνικά έγινε σκληρό, μεγαλύτερο και πολύ επώδυνο.
• Μια κήλη που έμπαινε μέσα και τώρα δεν ανατάσσεται, με πόνο που δεν υποχωρεί.
• Κοκκίνισμα, ζέστη ή μελάνιασμα του δέρματος πάνω από τη διόγκωση.
• Ναυτία, εμέτους, φούσκωμα της κοιλιάς ή αδυναμία αποβολής αερίων και κοπράνων.
• Πυρετό μαζί με πόνο στην περιοχή.

Μην πιέζετε με δύναμη για να «βάλετε μέσα» μια κήλη που πονάει έντονα και μην περιμένετε να περάσει με παυσίπονα. Η διαφορά από τη χρόνια, ήρεμη κήλη που δεν μπαίνει ποτέ μέσα είναι η αλλαγή: νέος, έντονος, συνεχής πόνος. Τι συμβαίνει σε μια περισφιγμένη κήλη και πώς αντιμετωπίζεται επειγόντως εξηγείται σε ξεχωριστό οδηγό.

Επιγαστρική κήλη σε εξειδικευμένο κέντρο χειρουργικής κήλης

Μια μικρή επιγαστρική κήλη μοιάζει με απλή υπόθεση, και συχνά είναι. Η επιτυχία όμως κρίνεται σε λεπτομέρειες: να εντοπιστούν όλα τα χάσματα, να εκτιμηθεί η κατάσταση της λευκής γραμμής, να επιλεγεί η τεχνική που ταιριάζει στον συγκεκριμένο ασθενή και όχι η ίδια για όλους. Τα λάθη σε αυτό το στάδιο είναι η πιο συχνή αιτία υποτροπής.

Ο Δρ. Νικόλαος Καλοχριστιανάκης, MD, MSc, είναι Διευθυντής της ΣΤ΄ Χειρουργικής Κλινικής (ελάχιστα επεμβατική χειρουργική πεπτικού και κοιλιακού τοιχώματος) στο Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center. Είναι αναπληρωτής διευθυντής και ιδρυτικό μέλος πιστοποιημένου Κέντρου Αριστείας Χειρουργικής Κήλης και μέλος της European Hernia Society. Έχει εκπαιδευτεί στη λαπαροσκοπική χειρουργική στο IRCAD του Στρασβούργου και στη ρομποτική χειρουργική κοιλιακού τοιχώματος στο εξωτερικό, ενώ χειρουργεί με το ρομποτικό σύστημα Da Vinci Xi.

Στο πρώτο ραντεβού εξετάζεται όλη η μέση γραμμή, συζητάμε τα συμπτώματα και τον τρόπο ζωής σας και, αν χρειάζεται επέμβαση, σχεδιάζουμε μαζί την τεχνική, τη νοσηλεία και την ανάρρωση. Αν έχετε εντοπίσει ένα ογκίδιο πάνω από τον αφαλό, κλείστε ραντεβού για εξέταση στο ιατρείο στην Αθήνα (Μαρούσι) ή στο Ηράκλειο Κρήτης.

Συχνές ερωτήσεις